Δημήτρης Ψαροφάγης: «Δύσκολη η δουλειά μας. Και δεν πληρώνεται…»

Συνομιλούμε με τον επικεφαλής του Τυροκομείου Αληθινό, στην Ελασσόνα

Ο Δημήτρης Ψαροφάγης από το τυροκομείο Αληθινό είναι η ‘αληθινή’ φωνή της φέτας στην Ελασσόνα, μια ήρεμη παραγωγική κι επιχειρηματική δύναμη που γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα. Νοικοκύρης, φιλόξενος, σκεπτικός όμως  με όσα βλέπει γύρω του. Αλλά κι αισιόδοξος. Πρέπει να είναι άλλωστε: το οφείλει στην οικογένειά του.
Συνέντευξη & φωτογραφίες: Θανάσης Αντωνίου

 

Στην πλατεία της Ελασσόνας το Σάββατο το πρωί επικρατεί το αδιαχώρητο. Εκατοντάδες πολίτες, από την πόλη και τα τριγύρω χωριά, πηγαινοέρχονται κάνοντας τα ψώνια τους στα καταστήματα που βρίσκονται πέριξ των δύο επιπέδων της πλατείας ενώ και οι καφετέριες είναι γεμάτες. Είναι Σεπτέμβρης του 2018, ο καιρός είναι θαυμάσιος και η πόλη έχει ντυθεί στα γιορτινά της για να φιλοξενήσει μια σπουδαία εκδήλωση: τη γιορτή ‘Φέτα 2018’, την αναβίωση παλαιότερου τοπικού θεσμού που είχε διακοπεί το 2012.

Αρκετά τυροκομεία και κτηνοτροφικοί σύλλογοι έχουν στήσει τα περίπτερά τους στην πλατεία μαζί με παραγωγούς παραδοσιακών προϊόντων (π.χ. μέλι), εταιρείες παροχής πρώτων υλών, μηχανημάτων και υπηρεσιών στη γαλακτοκομία/ τυροκομία (π.χ. Inox Design Kateris). Η φέτα κυριαρχεί στο μάτι και στη γεύση όλων μας.

Το Dairy News, που βρίσκεται από την προηγουμένη στην πόλη για να καλύψει το μεγάλο αυτό γεγονός, απολαμβάνει τον καφέ του παρέα με έναν εμβληματικό για την περιοχή κτηνοτρόφο και (εσχάτως) τυροκόμο. Το Αληθινό, είναι ένα μικρό σε δυνατότητα παραγωγής αλλά δυναμικό τυροκομείο μέσα στην κτηνοτροφική μονάδα της οικογένειας, το οποίο είχαμε επισκεφτεί την προηγούμενη ημέρα, στο πλαίσιο μιας υπέροχης ξενάγησης που προσφέρονταν από τη διοργάνωση στους επισκέπτες της εκδήλωσης ‘Φέτα 2018’.

Λίγα μέτρα δίπλα μας, το κατάστημα της οικογένειας Ψαροφάγη ‘Αληθινές Γεύσεις’ στην κεντρική πλατεία της Ελασσόνας, ένα παραδοσιακό παντοπωλείο με έμφαση στα τυροκομικά προϊόντα, είναι το πιο πρόσφατο επιχειρηματικό βήμα της οικογένειας.

Το κατάστημα της οικογένειας Ψαροφάγη στην κεντρική πλατεία Ελασσόνας.

 

Πέρασμα στην τυροκομία

Ο Δημήτρης Ψαροφάγης έχει ‘παρελθόν’ στην τυροκομία το οποίο αποδείχτηκε πολύτιμο: την περίοδο 1978-1982 είχε εργαστεί σε τυροκομεία της περιοχής. Αν και κατ’ επάγγελμα κτηνοτρόφος, αποφάσισε εδώ και δύο χρόνια να ασχοληθεί με την μεταποίηση της δικής του παραγωγής.

Ο λόγος απλός: « Υπήρχε και υπάρχει εκμετάλλευση από το μεγάλο εμπόριο κι έτσι αποφασίσαμε να παράγουμε και να πουλάμε το προϊόν μας στην αξία που πρέπει να έχει. Ενταχθήκαμε σε πρόγραμμα πριν από τέσσερα χρόνια, αλλά αντιμετωπίσαμε δυσκολίες. Δεν μας επέτρεπαν να αξιοποιήσουμε διαθέσιμους χώρους, δεν μπορέσαμε να καλύψουμε περισσότερα τετραγωνικά μέτρα – θα είδατε κι εσείς χθες ότι είναι μικρό το τυροκομείο μας- καταφέραμε όμως να κάνουμε το καλύτερο δυνατόν με βάση τα δεδομένα που είχαμε».

Μετά από δύο χρόνια δραστηριότητας, η οικογένεια Ψαροφάγη, διαπιστώνει ότι ο χώρος τους είναι πράγματι μικρός. «Οι υπεύθυνοι πρέπει να μας δώσουν λύσεις. Μπορούμε ακόμα και να μετακινήσουμε λίγο το τυροκομείο το οποίο αυτή τη στιγμή είναι μόνο για φέτα, αν αυτό μας επιτραπεί. Πρώτα απ’  όλα όμως πρέπει να γνωρίζουμε ότι μας το επιτρέπουν»  διευκρινίζει.

Στο υφιστάμενο τυροκομείο ο Δ. Ψαροφάγης ξεκίνησε να παράγει φέτα, το πιο γνωστό τυρί της Ελασσόνας σύντομα όμως στράφηκε κι αλλού. «Αυτή τη στιγμή που μιλάμε, ξεκινήσαμε να παράγουμε γιαούρτι και θέλουμε να κάνουμε κι άλλα προϊόντα εφόσον μπορέσουμε».

Το μικρό αλλά σύγχρονο τυροκομείο Αληθινό στα Καλύβια Ελασσόνας. Διακρίνεται το μικρό ψυγείο με το οποίο η οικογένεια Ψαροφάγη συμμετέχει στις λαϊκές αγορές και πίσω, επιβλητικός αλλά λίγο αγριεμένος κατά τη στιγμή της επίσκεψής μας, ο θεϊκός Όλυμπος.

 

Κάτω από τον Όλυμπο

Επιστρέφουμε όμως στην κτηνοτροφία, την κύρια δραστηριότητα της οικογένειας από την οποία άλλωστε προέκυψε η τυροκομία. «Το κοπάδι μας είναι περίπου 700 ζώα και με αυτά ασχολούνται η γυναίκα μου κι ο γιος μας. Τα ζώα βόσκουν έξω τη μισή εποχή. Δεν έχουμε όμως βοσκότοπους, θα γνωρίζετε ότι έχουμε πρόβλημα με το νερό δεν μπορούμε να έχουμε τα ζώα έξω όλο το χρόνο- αν είχαμε νερό, ακόμα και με αυτά τα στρέμματα που διαθέτουμε θα μπορούσαμε να ταΐσουμε τα ζώα, 8 ή 10 μήνες το χρόνο. Επομένως την υπόλοιπη περίοδο τα ταΐζουμε έτοιμες τροφές. Είμαστε δίπλα στον Όλυμπο κι ο χειμώνας είναι δύσκολος εδώ. Δεν μπορείς να τα βάλεις με το Θεό..» μας λέει με ταπεινότητα.

Προς το παρόν ο ίδιος θα συνεχίσει την πανάρχαια ‘τέχνη’ της κτηνοτροφίας, στους πρόποδες του Ολύμπου με ότι αυτό συνεπάγεται για την προσωπική και την οικογενειακή ζωή του. «Το κοπάδι σε θέλει εκεί 365 ημέρες το χρόνο» μας λέει με συγκατάβαση για τη ζωή που βιώνει και συμπληρώνει «Δεν μπορείς να πεις σήμερα έχει π.χ. Γιορτή Φέτας όπως καλή ώρα, άρα δεν θα πάω στα ζώα. Ακόμα κι ο περιπτεράς, θα κλειδώσει και θα πάει μια βόλτα. Εμείς δεν μπορούμε να κλειδώσουμε τα ζώα. Είναι μια δύσκολη δουλειά που δεν πληρώνεται μάλιστα…» μας εκμυστηρεύεται.

Μοιραία η συζήτησή μας με τον Δημήτρη Ψαροφάγη έρχεται στις τιμές του γάλακτος και τον ‘γκρίζο’ κόσμο των εισαγωγών, των ελληνοποιήσεων και των παραβιάσεων της νομοθεσίας που συνεπάγεται η ‘αυτοκτονική’ πολιτική ορισμένων παραγωγών στη Θεσσαλία και αλλού.

«Όταν ξεκίνησα η τιμή του γάλακτος ήταν 1,07 ευρώ το λίτρο και σήμερα έχει φτάσει το 0,88 ευρώ ή στο 0,75 που ακούω σε κάποιες περιπτώσεις». Ο Θεσσαλός κτηνοτρόφος και παραγωγός γάλακτος  μας εξηγεί ότι αν ο παραγωγός χάσει 30 λεπτά το λίτρο, στον τόνο οι απώλειες είναι 300 ευρώ.

Ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Θεόφιλος Μασούρας (δεξιά) στο τυροκομείο Αληθινό στα Καλύβια Ελασσόνας συνομιλεί για τεχνικά θέματα τυροκόμησης με τον Θανάση Ψαροφάγη, γιο του ιδιοκτήτη και μάχιμο κτηνοτρόφο και τυροκόμο.

 

Το κράτος παρών- απών

Οι υπηρεσίες του δημοσίου δεν είναι ανύπαρκτες. «Έρχονται» μας λέει με μια δόση ειρωνείας στη φωνή του ο Ελασσονίτης κτηνοτρόφος, «αλλά έρχονται μόνο για ελέγχους κι όχι για να βοηθήσουν…». Από την άλλη, ο ίδιος θεωρεί ότι ακόμα κι αυτοί οι έλεγχοι που γίνονται είναι ελλιπείς. « Γίνονται εισαγωγές γάλακτος, αυτό δεν θέλει συζήτηση. Και να ήταν πρόβειο… Δεν είναι όμως. Που να το βρουν το πρόβειο γάλα που παράγει η Ελλάδα στο εξωτερικό; Φέρνουν αγελαδινό και διάφορες σκόνες και τις κάνουν γάλα. Ας έφερναν πρόβειο γάλα- που λέει ο λόγος…» σχολιάζει.

Για τον Δ. Ψαροφάγη οι προοπτικές για τη φέτα υπάρχουν, εφ’ όσον όμως η εστίαση και ο τουρισμός, δύο όμορες αγορές που παρουσιάζουν ανοδικές τάσεις, χρησιμοποιούσαν τη φέτα κι όχι τα λευκά τυριά άλμης.

Ο Δ. Ψαροφάγης έχει περάσει εδώ και δύο χρόνια στην τυροκομία, εξακολουθεί όμως να πωλεί τον μεγαλύτερο όγκο του παραγόμενου γάλακτος σε τοπική βιομηχανία. Κάθε χρόνο επεξεργάζεται περίπου 100 τόνους γάλα για φέτα η οποία διατίθεται τόσο  στο κατάστημά τους στην Ελασσόνα, το οποίο συμπλήρωσε μισό χρόνο ζωής, όσο και στις λαϊκές αγορές όπου έχει εξασφαλίσει θέση παραγωγού.

«Πηγαίνουμε σε δύο λαϊκές στην Κατερίνη και διεκδικούμε  θέση σε λαϊκή στη Λάρισα- είναι μια καλή αγορά οι λαϊκές. Επίσης δίνουμε φέτα σε ξενοδοχεία, ταβέρνες κι εστιατόρια που θέλουν πραγματική φέτα για τους πελάτες τους» μας εξηγεί με νόημα ο Θεσσαλός παραγωγός.

Ο Δημήτρης Ψαροφάγης στο κατάστημά του στην κεντρική πλατεία Ελασσόνας.

 

Προς το παρόν δεν κάνει σκέψεις για παρουσία στην Αθήνα ή σε δίκτυα μεγάλων αλυσίδων κι ο λόγος δεν είναι μόνο η μικρή παραγωγή του αλλά, κυρίως, οι εξευτελιστικές τιμές που ζητούν στο μεγάλο λιανεμπόριο- της τάξης των 3,8 ή 4 ευρώ το κιλό. «Αυτές είναι τιμές για να πας φυλακή…» μας λέει χαμογελώντας. Προς το παρόν στα σχέδιά του είναι να περάσει στην παραγωγή κι άλλων λευκών τυριών τυρογάλακτος όπως ξινοτύρι, μανούρι, ανθότυρο, βούτυρο, μυζήθρα.

Ο Δημήτρης Ψαροφάγης είναι 62 ετών. Αν και ο ίδιος βρίσκεται καθημερινά στη δουλειά και κάνει όνειρα για τη δημιουργία νέων εγκαταστάσεων, νέων προϊόντων και επέκτασης των πωλήσεών του και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, ομολογεί ότι, από εδώ και πέρα, ότι κάνει, το κάνει για τα τρία παιδιά του, δύο από τα οποία είναι ήδη στο επάγγελμα. «Μπορεί να μην μου αρέσει, αλλά για μένα ‘κρύφτηκε ο ήλιος’» μας λέει χαμογελώντας.

Το κοπάδι της οικογένειας Ψαροφάγη βόσκει ακόμα, απόγευμα Σεπτεμβρίου, δίπλα στις σταβλικές εγκαταστάσεις στα Καλύβια Ελασσόνας.

 

Ο Θ. Ψαροφάγης ξεναγεί τον καθηγητή Θ. Μασούρα (Γεωπονικό) στο Τυροκομείο Αληθινό στα Καλύβια Ελασσόνας.

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο 13ο τεύχος του περιοδικού Dairy News, Δεκέμβριος 2018.

You might also like