Την ώρα που η πλειοψηφία των αγροτικών συλλόγων προετοιμάζεται για το ραντεβού με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη θεωρώντας δεδομένο οτι το ζήτημα του εμβολιασμού ενάντια στην ευλογία θα συζητηθεί, η ΕΕΕΔΕΕ, η οποία εκφράζει το ‘πνεύμα’ του ΥπΑΑΤ, παραμένει αρνητική σε αυτή την επιλογή.
Η Επιτροπή έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα εκτενές κείμενο επτά θέσεων για το πρόβλημα της ευλογιάς στο οποίο επιμένει οτι «ο εμβολιασμός δεν αίρει την ανάγκη για αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, ούτε συνεπάγεται αυτόματη λήξη της επιδημίας ή άμεση άρση των περιορισμών».
Η Επιτροπή εκτιμάει πως μόνο μέσα από την κοινή δράση και τον σεβασμό στα επιστημονικά δεδομένα μπορούν οι κτηνοτρόφοι στην Ελλάδα να διασφαλίσουν την εξάλειψη της ευλογιάς. Η Επιτροπή ισχυρίζεται οτι στ μαζικά μέσα ενημέρωσης διακινούνται ανακριβείς ισχυρισμοί, για τον λόγο αυτό η ίδια προχώρησε σε διευκρινίσεις, στη βάση του ισχύοντος πλαισίου και της συνολικής επιδημιολογικής εικόνας.
Ισχυρισμός 1: «Υπάρχει “εύκολη λύση” με μαζικό εμβολιασμό – και το ΥΠΑΑΤ την αρνήθηκε»
Ο ισχυρισμός αυτός δεν ανταποκρίνεται στο ισχύον ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Η ευλογιά των αιγοπροβάτων χαρακτηρίζεται ως νόσημα κατηγορίας Α βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 και δεν αντιμετωπίζεται ως ενδημική νόσος, γεγονός που καθιστά στρατηγικό στόχο την εκρίζωσή της. Τα νοσήματα κατηγορίας Α χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι δεν υπάρχουν κανονικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και απαιτούν άμεση κινητοποίηση για την πλήρη εξάλειψή τους μόλις εντοπιστούν.
Το ΥπΑΑΤ υποστηρίζει πως η ΕΕ εφαρμόζει πολιτική «μηδενικής ανοχής» για την ευλογιά
Όπως επισημαίνεται «ο εμβολιασμός δεν αίρει την ανάγκη για συνεχή επιτήρηση, ελέγχους, ιχνηλάτηση και αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, ούτε συνεπάγεται αυτόματη λήξη της επιδημίας ή άμεση άρση των περιορισμών. Ο ακρογωνιαίος λίθος της αντιμετώπισης παραμένει η συνεπής εφαρμογή του σχεδίου ελέγχου και εκρίζωσης, σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές και τις Περιφέρειες».
Ισχυρισμός 2: «Το ΥΠΑΑΤ “φοβάται” τον εμβολιασμό χωρίς λόγο – είναι ασφαλής/αποτελεσματικός»
Η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ), που συγκροτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2025, αξιολόγησε όλα τα διαθέσιμα δεδομένα και κατέληξε ότι ο μαζικός εμβολιασμός σήμερα θα επιβαρύνει την κατάσταση. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εμβόλια περιέχουν ζωντανό τον ιό της ευλογιάς μειωμένης λοιμογόνου δύναμης και επειδή η νόσος έχει ισχυρό παθογόνο δυναμικό, η χρήση εμβολίων, όταν γίνεται με περιορισμένη τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας στις εκτροφές ενέχει τον κίνδυνο εξάπλωσης του νοσήματος, αντί του περιορισμού του.
Ισχυρισμός 3: «Υπάρχουν εμβόλια – άρα μπορούσατε να τα φέρετε/να τα κάνετε»
Το ΥΠΑΑΤ έχει διευκρινίσει κατηγορηματικά ότι δεν υπάρχει αδειοδοτημένο (εγκεκριμένο) εμβόλιο κατά της ευλογιάς αιγοπροβάτων ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η θέση αυτή έχει τεκμηριωθεί και με επιστολή του ΕΟΦ. Συνεπώς, η εισαγωγή, διάθεση ή χρήση μη εγκεκριμένων σκευασμάτων είναι παράνομη.
Ισχυρισμός 4: «Όποιος κάνει μόνος του εμβόλιο βοηθά – και το ΥΠΑΑΤ το “δαιμονοποιεί”»
Η παράνομη ή «αυτοσχέδια» χρήση μη εγκεκριμένων εμβολίων όχι μόνο δεν στηρίζεται από επιστημονικά δεδομένα, αλλά σαμποτάρει και την κάθε προσπάθεια της πολιτείας για τον έλεγχο της νόσου, υπονομεύει ευθέως το δημόσιο συμφέρον και κρίνεται τελικά καταστροφική για τον κτηνοτροφικό τομέα της χώρας. Δημιουργεί σοβαρή σύγχυση στην επιτήρηση, αλλοιώνει την επιδημιολογική εικόνα και η πρακτική αυτή σε συνδυασμό με τη μη εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας έχουν αποδειχθεί ότι είναι υπεύθυνες για την ανεξέλεγκτη διασπορά του ιού στη χώρα μας.
Το ΥπΑΑΤ θεωρεί πως η χρήση μη εγκεκριμένων ανοσολογικών προϊόντων (εμβολίων) είναι επικίνδυνη, παράνομη και επισύρει κυρώσεις
Ισχυρισμός 5: «Δεν πήρατε μέτρα / τα μέτρα απέτυχαν»
Η εξέλιξη της επιδημιολογικής εικόνας δεν αποδεικνύει αποτυχία των μέτρων, αλλά αναδεικνύει τις επιπτώσεις της μη καθολικής συμμόρφωσης, των παρανομιών (παράνομες μετακινήσεις, μη δηλωμένες εκτροφές, παραβίαση κανόνων βιοασφάλειας) και της καθυστερημένης δήλωσης κρουσμάτων, οι οποίες υπονομεύουν τη λειτουργία οποιουδήποτε συστήματος ελέγχου.
Σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, τα μέτρα εκρίζωσης δεν λειτουργούν αποσπασματικά ούτε «αυτοματοποιημένα». Η άρση των περιορισμών και η ανάκτηση του ελεύθερου καθεστώτος προϋποθέτουν την πλήρη και συνεπή εφαρμογή όλων των μέτρων σε όλη την αλυσίδα παραγωγής. Όπου αυτό δεν τηρείται, η επιδημία παρατείνεται.
Συνεπώς, το ζήτημα δεν είναι η απουσία μέτρων, αλλά η ανάγκη αυστηρότερης εφαρμογής, εντατικοποίησης των ελέγχων και ενίσχυσης της συμμόρφωσης όλων των εμπλεκομένων, ώστε τα μέτρα να αποδώσουν το προβλεπόμενο αποτέλεσμα.
Ισχυρισμός 6: «Δεν εμβολιάζετε για να μη θιγούν τα ΠΟΠ/η φέτα – άρα είναι πολιτική/επικοινωνιακή επιλογή»
Κάθε στρατηγική έχει άμεσες συνέπειες για το καθεστώς υγείας των ζώων και για το εμπόριο προϊόντων ζωικής προέλευσης, όπως ορίζει το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η χώρα πρέπει να σταθμίζει τις επιπτώσεις στις εξαγωγές και να διασφαλίζει την πλήρη διατήρηση του καθεστώτος «ελεύθερη από τη νόσο», διαφυλάσσοντας τη βιωσιμότητα της ελληνικής παραγωγής και την αξιοπιστία των προϊόντων της.
Ισχυρισμός 7: «Δεν δώσατε αποζημιώσεις / κοροϊδεύετε τους κτηνοτρόφους»
Το ΥΠΑΑΤ έχει ενεργοποιήσει και υλοποιεί πλήρως το πλαίσιο στήριξης και αποζημιώσεων. Ειδικότερα:
(α) Αποζημιώσεις για θανατωθέντα ζώα λόγω ευλογιάς
Οι αποζημιώσεις για θανατωμένα ζώα στο πλαίσιο της ευλογιάς αιγοπροβάτων έχουν ήδη ξεπεράσει τα 62 εκατ. ευρώ έως σήμερα.
Η αποζημίωση καθορίζεται έως 250 ευρώ ανά ζώο, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα, τα στοιχεία τεκμηρίωσης και τους σχετικούς ελέγχους.
Διευκρινίζεται ότι τα ποσά καταβάλλονται από το ΥπΑΑΤ προς τις Περιφέρειες, οι οποίες στη συνέχεια προχωρούν στις πληρωμές προς τους κτηνοτρόφους, βάσει των καταστάσεων και της διαδικασίας που τηρείται.
(β) Επιπλέον ενίσχυση για χαμένο εισόδημα
Παράλληλα, έχει υλοποιηθεί πρόσθετη ενίσχυση για χαμένο εισόδημα, συνολικού ύψους 29 εκατ. ευρώ, η οποία έχει καταβληθεί, με ενίσχυση ανά ζώο σύμφωνα με την κλιμάκωση του μέτρου (70€ ή 35€ ανά ζώο, ανάλογα με την κατηγορία/κριτήρια επιλεξιμότητας).
(γ) Επίσης, έχουν δοθεί 7 εκατ. ευρώ για λειτουργικές δαπάνες στις Περιφέρειες
(δ) Τέλος, έχουν δοθεί 70 εκατ. ευρώ για ζωοτροφές