Internet of Things & βιομηχανίες γάλακτος
Άρθρο του Σωτήρη Ανυφιώτη της Lactesco
Αισθητήρια και όργανα μέτρησης μετρούν διαρκώς κρίσιμες παραμέτρους στις βιομηχανίες γάλακτος. Υπάρχει λοιπόν ίντερνετ και για τα πράγματα (Internet of Things – Διαδίκτυο των Πραγμάτων); Βεβαίως υπάρχει.
Άρθρο του Σωτήρη Ανυφιώτη*
Το IoT δεν αφορά μόνο ανθρώπους και υπολογιστές, αφορά και εκατομμύρια συσκευές σε εγκατεστημένες γραμμές παραγωγής, οι οποίες πλέον μπορούν να επικοινωνούν ασύρματα και να συλλέγουν δεδομένα.
Όπως οι άνθρωποι ανταλλάσσουν δεδομένα μέσω του διαδικτύου, έτσι και τα μηχανήματα παραγωγικής διαδικασίας, σε συνδυασμό με αισθητήρια και όργανα μέτρησης, μπορούν να μεταδίδουν, ασύρματα και σε πραγματικό χρόνο, τη λειτουργία και τις μετρήσεις τους σε ένα κεντρικό σύστημα.

Ο ΙοΤ controller προσαρμόζεται στον υπάρχοντα εξοπλισμό ή σε νέες εγκαταστάσεις, συλλέγει μετρήσεις, αναλύει δεδομένα, συγκρίνει ενεργειακά και παραγωγικά πρότυπα και, σε περίπτωση απόκλισης, ειδοποιεί για άμεση αντιμετώπιση.
Στις βιομηχανίες γάλακτος και ειδικότερα στους χώρους παραγωγής, στις γραμμές παρασκευής προϊόντων, στα ωριμαντήρια, στα ψυγεία, στο μηχανοστάσιο, καθώς και στα ίδια τα προϊόντα γάλακτος και τα τυριά, εγκαθίστανται αισθητήρια και όργανα μέτρησης (θερμόμετρα, υγρασιόμετρα, αγωγιμόμετρα, κ.λπ.) που μετρούν διαρκώς κρίσιμες παραμέτρους.
Η παρακολούθηση στοχεύει στην:
- βελτίωση και διασφάλιση της ποιότητας των προϊόντων,
- καταγραφή δεικτών για την βελτίωση της απόδοσης παραγωγής
- ανίχνευση δυσλειτουργιών και ανάδειξη κρυφών αιτιών
- μείωση των ενεργειακών καταναλώσεων,
- μείωση κόστους
- βέλτιστη συντήρηση του εξοπλισμού.
Το σύστημα IoT αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για την επιχείρηση, καλύπτοντας τις ανάγκες υπεύθυνων παραγωγής και ποιοτικού ελέγχου, χειριστών και τεχνικών, παρέχοντας:
- εποπτικό έλεγχο
- καθορισμό ενεργειακών και παραγωγικών προτύπων
- ιστορικό μετρήσεων
- ανίχνευση προβλημάτων
- ειδοποιήσεις για άμεση και στοχευμένη αντιμετώπιση.

Παραδείγματα εφαρμογής IoT στη βιομηχανία γάλακτος
1. Παρακολούθηση παγολεκανών παραγωγών
Κάθε γαλακτοβιομηχανία διαθέτει μια ζώνη συλλογής γάλακτος με δεξαμενές ψύξης (παγολεκάνες) εγκατεστημένες στους παραγωγούς. Ο υπεύθυνος μπορεί να έχει εποπτεία κάθε παγολεκάνης από οπουδήποτε, με στόχο την ορθή λειτουργία, διασφαλίζοντας σωστή συντήρηση γάλακτος και σταθερή ποιότητα.
Το IoT σύστημα προσαρμόζεται σε παλαιές και νέες παγολεκάνες, καταγράφει λειτουργία σε πραγματικό χρόνο, παρακολουθεί θερμοκρασία γάλακτος και ειδοποιεί τους χρήστες για δυσλειτουργίες ή τυχόν βλάβες, ώστε να γίνουν έγκαιρες παρεμβάσεις. Το σύστημα καταγράφει το ιστορικό με τα στοιχεία συντήρησης και συλλογής γάλακτος, αναλύει δείκτες και στατιστικά απόδοσης ανά παραγωγό.
2. Ψυκτικοί θάλαμοι και ωριμαντήρια
Αντίστοιχα, οι συνθήκες στους ψυκτικούς θαλάμους και στα ωριμαντήρια των τυριών μπορούν να παρακολουθούνται τοπικά ή εξ αποστάσεως. Η παρακολούθηση και η καταγραφή των συνθηκών συντήρησης, της θερμοκρασίας, υγρασίας, μικροσωματίδιων αιωρούμενων μικροοργανισμών, αερίων, ακόμη και του χρόνου ανοίγματος της πόρτας του ψυγείου, βελτιστοποιούν και διατηρούν την ποιότητα. Αποκλίσεις από τα επιθυμητά όρια εμφανίζονται άμεσα στον χρήστη και οι ειδοποιήσεις δίνουν τη δυνατότητα για έγκαιρη παρέμβαση, πριν επηρεαστεί η ποιότητα.
3. Παρακολούθηση υγρασίας τυριών
Η παρακολούθηση της υγρασίας των τυριών αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη διαμόρφωση της ποιότητας, αλλά και για τον οικονομικό έλεγχο της παραγωγής. Όπως είναι προφανές, όταν η υγρασία βρίσκεται κάτω από το μέγιστο επιτρεπόμενο όριο σύμφωνα με τη νομοθεσία, προκύπτει απώλεια βάρους και οικονομική ζημιά. Με τα IoT αισθητήρια, η υγρασία παρακολουθείται συνεχώς και οι αποκλίσεις εντοπίζονται άμεσα.
4. Παραγωγή γιαουρτιού
Η ωρίμανση στους 45°C δεν απαιτεί πλέον συνεχή ανθρώπινη παρουσία. Ένα αισθητήριο pH ειδοποιεί αυτόματα τον χειριστή για τη σωστή στιγμή μεταφοράς στο ψυγείο κάθε συγκεκριμένου τρόλευ γιαουρτιών, εξασφαλίζοντας σταθερή ποιότητα και μειώνοντας τον κίνδυνο λαθών.
5. Ποιότητα αέρα
Σε χώρους παρασκευής τυριών και αντίστοιχα στους χώρους ωρίμανσης σκληρών τυριών, εκτός από τη θερμοκρασία του χώρου, ιδιαίτερη σημασία έχει και η παρακολούθηση του αριθμού των μικροσωματιδίων που αιωρούνται στον αέρα. Ο έλεγχος πραγματοποιείται με αισθητήρες που καταγράφουν τρία διαφορετικά μεγέθη μικροσωματιδίων.
Ο καθαρός αέρας συμβάλλει στην ποιοτική αναβάθμιση των τυριών και στη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής τους. Αυτό μπορεί να επιτυγχάνεται με ειδικές συσκευές φωτοκαταλυτικής οξείδωσης, οι οποίες εξαλείφουν αερομεταφερόμενα παθογόνα και αναστέλλουν την ανάπτυξη βακτηρίων και μούχλας στην επιφάνεια των τυριών.

Οι εφαρμογές του IoT δεν σταματούν εδώ. Μπορούν να υποστηρίξουν ολόκληρη την εποπτεία της λειτουργίας μιας γαλακτοβιομηχανίας, από τις γραμμές παραγωγής και τα συστήματα CIP, μέχρι τα μηχανοστάσια, ψυχροστάσια και αντλιοστάσια. Παράλληλα, ενισχύουν κρίσιμες διαδικασίες όπως ο ποιοτικός έλεγχος και η ιχνηλασιμότητα, προσφέροντας ασφάλεια, διαφάνεια, βελτίωση ποιότητας και αποτελεσματικότητα.
Η επιχείρηση αποκτά ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, μειώνει τα κόστη, προλαμβάνει τις βλάβες και αποτρέπει απώλειες προϊόντων.
Η λεπτομερής συλλογή δεδομένων είναι το πρώτο και ίσως το πιο ουσιαστικό βήμα προς την υλοποίηση βελτιστοποιημένων αυτοματισμών στη μονάδα σας.
Η καταγραφή, επεξεργασία και συσχέτιση των παρακολουθούμενων παραμέτρων μεταξύ τους προσφέρει πληρέστερη κατανόηση της παραγωγικής διαδικασίας, εντοπίζει τις πιο κρίσιμες παραμέτρους και αποτελεί βάση για τη λήψη βέλτιστων αποφάσεων από τα συστήματα αυτοματισμού.
Αν θέλετε να εξετάσουμε μαζί πώς οι τεχνολογίες IoT μπορούν να ενισχύσουν τη δική σας μονάδα, είμαστε στη διάθεσή σας για κάθε συμπληρωματική πληροφορία και τεχνική καθοδήγηση.
* Ο Σωτήρης Ανυφιώτης είναι Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ

Lactesco
Εταιρία με μεγάλη εμπειρία σε κατασκευές μεγάλων έργων όπως την αρχική εγκατάσταση (1975) της εταιρείας Δωδώνη A.E., καθώς και όλες τις επεκτάσεις της από το 1975 έως το 2005, την κατασκευή της Ήπειρος ΑΕ και ένα πλήθος μικρότερων μονάδων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Λόγω της μεγάλης εμπειρίας, η εταιρία μπορεί να επιλύσει δύσκολα τεχνικά προβλήματα που αφορούν στη βιομηχανία γάλακτος ή να προτείνει μικρές βελτιώσεις που θα διευκολύνουν την παραγωγή και θα μειώνουν το κόστος.
Στις παρεχόμενες υπηρεσίες για νέο έργο ή επέκταση υφιστάμενου περιλαμβάνονται:
- Ενημέρωση αναπτυξιακών προγραμμάτων & σύνταξη αίτηση στήριξης (Επενδυτικοί νόμοι, ΕΣΠΑ, Leader καθώς και άλλα προγράμματα).
- Οικονομικό προγραμματισμό του έργου βάσει των ιδίων κεφαλαίων
- Πλήρεις μελέτες του έργου (οικοδομικά και μηχανολογικά).
- Επιλογή, προμήθεια και εγκατάσταση παραγωγικού και βοηθητικού εξοπλισμού.
- Δοκιμαστική λειτουργία εργοστασίου και εκπαίδευση του προσωπικού.
Εταιρία με μεγάλη εμπειρία σε κατασκευές μεγάλων έργων όπως την αρχική εγκατάσταση (1975) της εταιρείας Δωδώνη A.E., καθώς και όλες τις επεκτάσεις της από το 1975 έως το 2005, την κατασκευή της Ήπειρος ΑΕ και ένα πλήθος μικρότερων μονάδων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Λόγω της μεγάλης εμπειρίας, η εταιρία μπορεί να επιλύσει δύσκολα τεχνικά προβλήματα που αφορούν στη βιομηχανία γάλακτος ή να προτείνει μικρές βελτιώσεις που θα διευκολύνουν την παραγωγή και θα μειώνουν το κόστος.