Χρ. Λίγδα: «Να σώσουμε γενετικούς πόρους και κτηνοτροφία»
Εισήγηση στο συνέδριο της ΕΖΕ κι έκληση εκ μέρους των επιστημόνων για τη διατήρηση ζωικών γενετικών πόρων και ανθεκτικότητα της κτηνοτροφίας
Την ανάγκη να κινητοποιηθούν όλες οι διαθέσιμες δυνάμεις της χώρας – κρατικοί φορείς, κτηνοτροφικές ενώσεις και μεμονωμένοι παραγωγοί, καθώς και η πανεπιστημιακή κοινότητα- για τη διατήρηση των ζωικών γενετικών πόρων (ΖΓΠ) σε μια εποχή που δοκιμάζεται η ανθεκτικότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας, επεσήμανε στην εισήγησή της στο Ετήσιο Επιστημονικό Συνέδριο της Ελληνικής Ζωοτεχνικής Εταιρίας, η Δρ. Χριστίνα Λίγδα.
Η διευθύντρια ερευνών του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στην εισήγησή της εστίασε στην επείγουσα ανάγκη αναγνώρισης της σημασίας της διαχείρισης των ΖΓΠ ενταγμένης σε ένα σχέδιο με ενιαίο συντονισμό, το οποίο να λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές προτεραιότητες, να περιλαμβάνει τις απαραίτητες δομές και οργάνωση και να διασφαλίζει τους απαραίτητους πόρους για την υλοποίησή του.
Σημαντική παράμετρος σε ένα τέτοιο σχέδιο αποτελεί η παρακολούθηση και αξιολόγηση των προγραμμάτων γενετικής βελτίωσης και διατήρησης ώστε να υπάρχει η δυνατότητα έγκαιρης παρέμβασης.
Όπως ανέφερε, για την εξυπηρέτηση αυτού του σκοπού έχει σχεδιασθεί από το Κέντρο Αναφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Απειλούμενες Φυλές (EuRC-EAB)[1] σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο για τους Ζωικούς Γενετικούς Πόρους (ERFP)[2], ειδικό εργαλείο, το οποίο απευθύνεται στις Ενώσεις Εκτροφέων και στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Η αξιολόγηση βασίζεται στα δεδομένα που συγκεντρώνονται σε έξι άξονες: 1) στόχοι του προγράμματος, 2) σχεδιασμός και πρωτόκολλα που χρησιμοποιούνται, 3) εφαρμογή, 4) παρακολούθηση της επίτευξης των στόχων, 5) βαθμός συμμετοχής των εκτροφέων στο σχεδιασμό και λήψη των αποφάσεων και 6) βιωσιμότητα του προγράμματος.
Η ετοιμότητα της χώρας
Σε ότι αφορά στην ετοιμότητα της χώρας, επισημάνθηκε ο κρίσιμος ρόλος της Τράπεζας Ζωικού Γενετικού Υλικού στο πλαίσιο του εθνικού σχεδιού για τους Ζωικούς Γενετικούς Πόρους. Σύμφωνα με την ερευνήτρια, «Σημαντική παράμετρος για την ασφαλή συντήρηση και χρήση του υλικού που διατηρείται σε Τράπεζα, αποτελεί η διεξοδική τήρηση πλήρους και ενημερωμένου εθνικού Πληροφοριακού Συστήματος με δεδομένα για τα ζώα δότες, τις εκτροφές προέλευσης, και τις παρτίδες του αναπαραγωγικού υλικού».
Ένα τέτοιο σύστημα επιτρέπει σε κάθε χώρα:
– να εξατομικεύει και να διαμορφώνει τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς ανάλογα με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητές της,
– να εφαρμόζει τις εξαιρέσεις των κανονισμών, προς όφελος του πλούτου και της αρτιότητας των ex situ συλλογών της.
Πρότεινε μάλιστα ένα σχέδιο διαχείρισης των ζωικών γενετικών πόρων το οποίο απεικονίζεται στο παρακάτω διάγραμμα, σχέδιο το οποίο θα έπρεπε να υπάρχει και να εφαρμόζεται σε έκτακτες καταστάσεις όπως αυτές που βιώνει σήμερα η χώρα μας με την επέλαση των ζωονόσων- χαρακτηριστική περίπτωση ο αφθώδης πυρετός στην Λέσβο.
[1]https://www.eurc-eab.eu/
[2]https://www.animalgeneticresources.net/index.php/about-erfp/news/