Σέρκος Χαρουτουνιάν: «Θέλουμε  αποτελεσματικότερους ελέγχους»  

Συνέντευξη με τον πρόεδρο του ΕΛΓΟ- Δήμητρα

Το Dairy News επισκέφτηκε τον Πρόεδρο του ΕΛΓΟ-Δήμητρα στα γραφεία του Οργανισμού και είχε μαζί του μια μακρά συζήτηση εφ’ όλης σχεδόν της ατζέντας που χειρίζεται ο σημαντικός αυτός επιστήμονας με έμφαση στο μείζον ζήτημα των ελέγχων της αγοράς για το οποίο ο διακεκριμένος επιστήμονας έχει ίδια γνώση και τεκμηριωμένη άποψη.
Συνέντευξη: Θανάσης Αντωνίου

 

Γνώστης της πρωτογενούς παραγωγής και μάχιμος ερευνητής, ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΓΠΑ) Σέρκος Χαρουτουνιάν από τον Νοέμβριο του 2019 βρίσκεται για δεύτερη φορά, μετά την περίοδο 2013- 2015, στο τιμόνι του ΕΛΓΟ-Δήμητρα. Ευελπιστεί να οπλίσει την ελληνική παραγωγή με σύγχρονα επιστημονικά εφόδια, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να μετριάσει κάποιες από τις παθογένειες της αγοράς με τη χρήση σύγχρονων επιστημονικών και διοικητικών εργαλείων.

Dairy News | Ποια η γνώμη σας για την κλιματική αλλαγή και ποια η σχέση της με την πρωτογενή παραγωγή;

Σ. Χαρουτουνιάν | Ασχολούμαι με την κλιματική αλλαγή στο ΓΠΑ, αλλά και στον Οργανισμό, όπου υλοποιούνται πολλά σχετικά  ερευνητικά προγράμματα. Τελικά, το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής είναι πολύ σημαντικότερο από όσο αρχικά είχαμε αντιληφθεί. Ήδη επηρεάζει πολλούς τομείς του πρωτογενή τομέα.  Στις δομές μας υλοποιούνται μια σειρά από προγράμματα που σχετίζονται με τρόπους αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, την προσαρμογή του φυτικού υλικού και των παραγωγικών ζώων στις νέες κλιματικές συνθήκες και σχέδια για τον ανασχεδιασμό των καλλιεργητικών ζωνών, αλλά και τη  βελτίωση του χρησιμοποιούμενου γενετικού υλικού. Παράλληλα, μελετάμε τις συνέπειες που επιφέρει η παρουσία άγνωστων πριν από λίγο καιρό  στην Ελλάδα  φυτών, ιχθυρών, εντόμων και αρρωστιών που έχουν εισβάλει και ευδοκιμούν στη χώρα μας λόγω της αλλαγής του κλίματος.

Πως αντιλαμβάνεστε τη βιώσιμη ανάπτυξη;

Έως το 2050 ο πληθυσμός της γης προβλέπεται να φτάσει τα 10 δισ.  Εκτός από τον υπερπληθυσμό, στο μέλλον υπολογίζεται ότι θα υπάρξουν και σημαντικές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες πολλών χωρών. Έτσι, σύντομα θα δημιουργηθεί ένα σημαντικό πρόβλημα σε σχέση με την επάρκεια των τροφίμων.  Θα πρέπει να παράγουμε πολύ περισσότερα τρόφιμα, αλλά με διαδικασίες  που δεν θα βλάψουν τον πλανήτη ούτε θα καταστρέψουν τους φυσικούς του πόρους και το περιβάλλον.  Αυτό συνιστά μια πολύ δύσκολη εξίσωση στην οποία ο πρωτογενής τομές καλείται να παίξει τον κεντρικό ρόλο, ιδίως όταν σε πολλές περιοχές έχουμε ήδη εξαντλήσει το όριο της παραγωγικής τους ικανότητας.  Στον ΕΛΓΟ-Δήμητρα και το ΓΠΑ υλοποιούνται πολλά προγράμματα που αφορούν τομείς όπως η αειφορική αξιοποίηση των φυσικών πόρων, η κυκλική οικονομία, η διατήρηση της βιοποικιλότητας, οι οικοσυστημικές υπηρεσίες, κ.ά.

Ο  καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος του ΕΛΓΟ- Δήμητρα Σέρκος Χαρουτουνιάν πιστεύει ότι ο Οργανισμός με τις κατάλληλες προσαρμογές είναι δυνατόν να αναδειχθεί ως ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για την αγροτική ανάπτυξη της χώρας και την ευημερία του πρωτογενή τομέα.

 

Τι γνώμη έχετε για το πρόγραμμα κατάρτισης Νέων Αγροτών;

Μια μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η Ελλάδα είναι η ένταξη στη Ψηφιακή Εποχή.  Έχοντας χάσει το τραίνο της Βιομηχανικής Επανάστασης, σίγουρα δεν θα πρέπει να χάσει και αυτό της Ψηφιακής Εποχής. Για την ανάπτυξη του πρωτογενή τομέα έχουμε την ανάγκη εκπαιδευμένων αγροτών, με αναβαθμισμένη θέση στην αλυσίδα αξίας, οι οποίοι θα είναι σε θέση να αναλάβουν επιτυχώς το ρόλο του αγρότη-επιχειρηματία. Έχει πλέον παρέλθει η εποχή στην οποία η αγροτική εκμετάλλευση ήταν μια οικογενειακή υπόθεση. Σήμερα,  λόγω υπογεννητικότητας και εσωτερικής μετανάστευσης, οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις βασίζονται κατά κύριο λόγο στην αμειβόμενη εργασία. Έτσι, έχει δημιουργηθεί η ανάγκη  προσέλκυσης στον πρωτογενή τομέα ηλικιακά νέων ανθρώπων με προσόντα, οι οποίοι θα έχουν τα προσόντα και θα έχουν λάβει την απαραίτητη κατάρτιση για να αναλάβουν το ρόλο αυτό. Στην Ελλάδα παρατηρείται ένα σημαντικό το έλλειμμα στον τομέα αυτό, αφού μόνο το 3,5% των απασχολούμενων στον αγροτικό τομέα έχει λάβει πλήρη σχετική κατάρτιση, ενώ  στην Ευρώπη το αντίστοιχο ποσοστό είναι τριπλάσιο. Ένα ακόμα έλλειμμα αφορά τους εργάτες γης, πολλοί από τους οποίους είναι κυρίως μετανάστες, χωρίς καμία εμπειρία ή κατάρτιση. Το  γεγονός αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στην παραγωγικότητα και το οικονομικό αποτέλεσμα των εκμεταλλεύσεων. Έτσι, είναι σημαντική ανάγκη και προτεραιότητα η αύξηση και αναβάθμιση των προγραμμάτων κατάρτισης σε σύγχρονους τομείς του πρωτογενή τομέα και για τις δυο αυτές κατηγορίες,  νέοι αγρότες και εργάτες γης.

Είστε ικανοποιημένος με τον τρόπο που γίνεται σήμερα η κατάρτιση;

Οι καταρτίσεις στην επόμενη προγραμματική περίοδο θα πρέπει να αναβαθμιστούν και να αποκτήσουν δυο επιπλέον χαρακτηριστικά. Το συνολικό πρόγραμμα να έχει ένα περισσότερο βιωματικό χαρακτήρα με τη διασύνδεσή του με πρακτική εξάσκηση σε αγρόκτημα ή παραγωγική μονάδα και να  εμπλουτιστεί με νέα αντικείμενα όπως τα οικονομικά εργαλεία του branding, της επιχειρηματικότητας και του marketing ή καινοτόμες πρακτικές  όπως η κυκλική οικονομία, η γεωργία ακριβείας, η υιοθέτηση φιλοπεριβαλλοντικών πρακτικών κ.α.

Λειτουργούν οι Σχολές του ΕΛΓΟ;

Κανονικά. Με την εκδήλωση της πανδημίας,  τον Μάρτιο του 2020, αναπτύξαμε και λειτουργήσαμε άμεσα το σύστημα e- Κατάρτιση.  Έκτοτε τα μαθήματα σε όλες τις Σχολές γίνονται ηλεκτρονικά. Το καλοκαίρι που χαλάρωσαν τα μέτρα μας δόθηκε η δυνατότητα να αναπληρώσουμε και τα εργαστήρια. Επιθυμία μου είναι στο άμεσο μέλλον να αναληφθεί μια πρωτοβουλία για την κατάρτιση μιας εθνικής πολιτικής για την αγροτική εκπαίδευση και κατάρτιση. Για να γίνει δυνατή η εφαρμογή μιας ιδιαίτερης πολιτικής στον τομέα αυτόν ίσως οι Σχολές θα πρέπει να «φύγουν» από την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας.

Πρόεδρος του ΕΛΓΟ- ΔΗΜΗΤΡΑ Σέρκος Χαρουτουνιάν (τρίτος από δεξιά) σε παλαιότερη επίσκεψή του στην Κρήτη.

 

Τι γίνεται με τους ελέγχους; Γιατί δεν ανακοινώνετε τα ονόματα όσων παρανομούν;

Δεν μας το επιτρέπει η ισχύουσα Νομοθεσία. Θα πρέπει να έχει καταδικαστεί τελεσίδικα ο παραβάτης.

Ο ΕΦΕΤ πως το κάνει;

Ο ΕΦΕΤ ελέγχει την υγειονομική επάρκεια και καταλληλόλητα του τελικού προϊόντος – τροφίμου. Με δεδομένο ότι ένα υγειονομικά ακατάλληλο τρόφιμο  προκαλεί βλάβη στους καταναλωτές έχει τη δυνατότητα, και την υποχρέωση θα έλεγα, να ενημερώνει το κοινό κοινοποιώντας τα ονόματα των παραβατών.

Πόσα πρόστιμα επιβάλλατε πέρυσι;

Ο ΕΛΓΟ-Δήμητρα δεν έχει το δικαίωμα ή την εντολή να εκδικάζει ή να επιβάλλει πρόστιμα. Για τους παραβάτες που δεν συμμορφώνονται στις παρατηρήσεις μας, συντάσσουμε εκθέσεις που υποβάλλονται στο ΥπΑΑΤ ή στις κατά τόπους ΔΑΟΚ. Οι υπηρεσίες αυτές έχουν ειδικές Επιτροπές που επιλαμβάνονται των καταγγελιών και επιβάλλουν τις αρμόζουσες  ποινές και τα πρόστιμα. Μετά το σημείο αυτό  ο ΕΛΓΟ-Δήμητρα δεν έχει κάποιο ρόλο ή αρμοδιότητα. Όμως μας ενοχλεί το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις παρότι έχει παρέλθει  ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμα και 4-5 χρόνια, πολλές από τις υποθέσεις δεν έχουν εκδικαστεί. Η κατάσταση αυτή, όπως αντιλαμβάνεστε  εκτός των άλλων δεν βοηθάει στην αξιοπιστία του ελεγκτικού μας μηχανισμού.

Γιατί δεν διεκδικείτε να πάρετε εσείς αυτή τη δικαιοδοσία;

Το σημερινό νομοθετικό πλαίσιο δεν μας το επιτρέπει. Ευελπιστώ ότι κατά την επικείμενη σύνταξη νόμου για τον ΕΛΓΟ-Δήμητρα θα υπάρξει πρόβλεψη για να μας δοθεί η δικαιοδοσία αυτή.

Πως γίνεται στο εξωτερικό;

Εκεί είναι τελείως διαφορετικό το νομοθετικό πλαίσιο και το σύστημα… Όμως ευελπιστώ ότι σύντομα και στην Ελλάδα θα υπάρξει βελτίωση. Ήδη η νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργού Μ. Βορίδη βελτίωσε κατά πολύ το σκέλος που αφορούσε τις κυρώσεις. Είμαστε σε συνεργασία με τον νέο Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων Σπ. Λιβανό να καταρτιστεί και ψηφιστεί νόμος, που αφορά τη λειτουργία του ΕΛΓΟ-Δήμητρα ώστε να κλείσει η εκκρεμότητα αυτή. Σε κάθε περίπτωση θα ήθελα να επισημάνω ότι παίρνουμε πολύ σοβαρά  την υπόθεση της πάταξης της παρανομίας στο τομέα ελέγχου μας και οδηγούμε στον εισαγγελέα όσους εντοπίζουμε να παρανομούν. Παράλληλα, έχουμε αποφασίσει να παριστάμεθα  ως πολιτική αγωγή στα δικαστήρια που εκδικάζονται οι υποθέσεις αυτές. Πέρυσι σε περίπτωση ελληνοποίησης 9.000 αρνιών στη Βόρεια Ελλάδα, οι δικηγόροι του Οργανισμού παρέστησαν στο δικαστήριο  για να στηρίξουν το κατηγορητήριο. Τις ημέρες αυτές έχουμε συντάξει μηνυτήρια αναφορά στον εισαγγελέα για σημαντική υπόθεση ελληνοποιήσεων που εντοπίσαμε και στην οποία εμπλέκονται τέσσερις εταιρείες.

Σύστημα  Άρτεμις

«Με την ανάληψη των καθηκόντων της, η νέα διοίκηση του ΕΛΓΟ-Δήμητρα διαπίστωσε ότι η βάση δεδομένων  «Άρτεμις» δεν είχε δυνατότητα συνεργασίας και ανταλλαγής στοιχείων με τις αντίστοιχες βάσεις του ΥπΑΑΤ και των Οργανισμών του. Μετά από σχετικές ενέργειες, τον Μάιο του 2020 πραγματοποιήθηκε η διασύνδεση του «Άρτεμις» με τη βάση δεδομένων του ΟΠΕΚΕΠΕ. Πλέον,  τα δυο αυτά συστήματα συνεργάζονται άψογα και στους ελέγχους μας έχουμε τη δυνατότητα να αντλούμε στοιχεία και από τις δυο πηγές. Η προσπάθεια αυτή για διασύνδεση θα συνεχιστεί με βάσεις δεδομένων και άλλων δημόσιων οργανισμών, όπως π.χ. της Εφορίας. Επίσης, θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι όταν πέρυσι το Πάσχα υπήρξε ανάγκη εκτίμησης της  ζημιάς που υπέστησαν οι κτηνοτρόφοι λόγω πανδημίας, όλες οι πλευρές άντλησαν τα σχετικά στοιχεία από τη βάση δεδομένων «Άρτεμις» με την παραδοχή ότι απεικονίζουν με τον καλύτερο τρόπο την πραγματικότητα».

Είναι θετικό ή αρνητικό ότι η αγορά ελέγχεται από αρκετούς φορείς;

Πράγματι σήμερα αρκετοί φορείς ελέγχουν αντικείμενα που είναι κατά βάση διαφορετικά. Σίγουρα ο συντονισμός και η διενέργεια στοχευμένων ελέγχων μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση της επιδίωξης για αποτελεσματικότερους ελέγχους. Το θέμα είναι γνωστό στην ηγεσία του ΥπΑΑΤ που έχει επιληφθεί του θέματος και είναι στη διαδικασία δημιουργίας ενός συντονιστικού οργάνου, ώστε οι έλεγχοι να είναι περισσότερο στοχευμένοι και με καλύτερο συντονισμό.  Πιστεύω ότι σύντομα θα βελτιωθεί η κατάσταση σε όφελος της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας του ελεγκτικού συστήματος.

Πως έχει επηρεάσει η πανδημία το έργο σας;

Τη στιγμή αυτή έχει σταματήσει η διενέργεια αρκετών από τους τακτικούς επιτόπιους ελέγχους  στις περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως «κόκκινες». Οι έλεγχοι διενεργούνται σε περιπτώσεις που συντρέχει σημαντικός λόγος ή υπάρχει καταγγελία. Για τις συνήθεις υποθέσεις, οι έλεγχοι γίνονται διοικητικά και εξ αποστάσεως. Στόχος είναι να διευκολυνθεί η λειτουργία των εταιρειών, όπως στις εξαγωγές πιστοποιημένων νωπών φρούτων κ.α. Εξυπακούεται ότι  με την πρώτη ευκαιρία, δηλαδή όταν πάψει μια περιοχή να χαρακτηρίζεται ως «κόκκινη» θα γίνεται έλεγχος και στις εγκαταστάσεις τους.

Αν είχατε τη δύναμη, τα χρήματα και τους ανθρώπους να αλλάξετε κάτι ,τι θα κάνατε;

Αναβάθμιση των ψηφιακών μας εργαλείων, διαδικασία που είναι υπό εξέλιξη και σίγουρα όσο το δυνατόν περισσότερους ελέγχους στην αγορά, αλλά και στα ευρωπαϊκά σύνορα. Διαισθάνομαι ότι υπάρχει ένα «κενό» στον έλεγχο των εισαγωγών  π.χ. από τον Προμαχώνα. Εάν είχα τη δυνατότητα θα ήθελα να ελέγχονται σε 24ωρη βάση οι εισαγωγές από τα σημεία αυτά. Σε κάθε περίπτωση ευελπιστώ ότι το επόμενο διάστημα η αποτελεσματικότητα του  ελεγκτικού μας μηχανισμού θα βελτιωθεί σημαντικά, αφού με την επιλογή του Δρ. Δημήτρη Γαλαμάτη πληρώθηκε η κενή για τέσσερα χρόνια θέση του γενικού διευθυντή που προΐσταται των ελέγχων. Πιστεύω ότι η εμπειρία και μακροχρόνια ενασχόλησή του στον ελεγκτικό μας μηχανισμό θα συμβάλλουν σημαντικά στο θέμα αυτό.

Ο Σ. Χαρουτουνιάν για τρέχοντα ζητήματα του γαλακτοκομικού/τυροκομικού κλάδου

Προώθηση φέτας στο εξωτερικό

 

Περί ΠΟΠ & ΠΓΕ

 

Τσαλαφούτι

 

Κασκαβάλ Πίνδου

«Η υλοποίηση του σχετικού προγράμματος διακόπηκε  στο τέλος του δεύτερου χρόνου λόγω πανδημίας. Πήραμε παράταση καθώς περισσότερο από το ένα τρίτο του ποσού δεν έχει ακόμα αξιοποιηθεί. Στο επόμενο διάστημα θα πρέπει στοχεύσουμε στην υλοποίηση μόνο πολύ στοχευμένων δράσεων προώθησης, με σύγχρονα εργαλεία και θα  αποφέρουν  μετρήσιμα αποτελέσματα»

 

 

 

 

«Το ζητούμενο δεν είναι απλά η πιστοποίηση ενός προϊόντος, αλλά η προβολή, εμπορία και προστασία του. Κάθε προϊόν που επιλέγεται για πιστοποίηση θα πρέπει να έχει φήμη, ιδιαιτερότητες και  ικανό όγκο παραγωγής. Οι καταναλωτές ενδιαφέρονται κυρίως για την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά ενός προϊόντος και στη συνέχεια για την πιστοποίησή του»

 

 

 

«Έχω αναλάβει τη σύνταξη φάκελου για την πιστοποίησή του ως ΠΟΠ.  Το Τσαλαφούτι είναι ένα αλοιφώδες τυρί, που παράγεται παραδοσιακά στην ευρύτερη περιοχή των Αγράφων. Έχει ως βασικό πλεονέκτημα το  πολύ χαμηλό περιεχόμενο σε λιπαρά, το οποίο είναι  συγκρίσιμο με το περιεχόμενο των  light τυριών»

 

 

 

 

«Έχω συντάξει το φάκελο πιστοποίησής του ως ΠΓΕ. Ο φάκελος ολοκληρώθηκε βρίσκεται στο στάδιο της αξιολόγησης που ευελπιστώ ότι θα ολοκληρωθεί σύντομα. Πρόσφατα συντάξαμε ένσταση για φάκελο πιστοποίησης που κατατέθηκε στη Ρουμανία. Τον Ιανουάριο του 2021 βραβεύτηκε σε διεθνή διαγωνισμό γευσιγνωσίας. Η πιστοποίησή του θα συμβάλλει στην περαιτέρω ανάπτυξή του» 

 

 

Γαλακτοκομική Σχολή Ιωαννίνων, το καμάρι του ΕΛΓΟ- Δήμητρα.

 

You might also like