AgriBusiness Thessaly Summit 2021: Κλιματική αλλαγή στο επίκεντρο

Συμπεράσματα από το συνέδριο της Θεσσαλίας

Το AgriBusiness Thessaly Summit που διεξήχθη στα Τρίκαλα-Θεσσαλίας στις 19-20/11/2021 με θέμα «τo μέλλον του Θεσσαλικού Κάμπου στην ψηφιακή εποχή», χαρακτηρίστηκε από πληθώρα οργανισμών, φορέων και επιχειρήσεων ως το σημαντικότερο γεγονός που έγινε ποτέ για τις προκλήσεις, τις ευκαιρίες και τις πολιτικές που πρέπει να εφαρμοστούν για την σταθερότητα και την βιωσιμότητα των αγροδιατροφικών συστημάτων της Θεσσαλίας.

 

Με ζοφερά τα μηνύματα από την κλιματική κρίση, το AgriBusiness Thessaly Summit 2021 άνοιξε για την Θεσσαλία έναν καίριο διάλογο με τεκμηριωμένες προτάσεις γύρω από τις εκτατικές και τις καλλιέργειες υπό κάλυψη, την χρήση των υδάτων, το ζωικό κεφάλαιο και την γαλακτοπαραγωγή, την εξοικονόμηση ενέργειας κά. υπό το πρίσμα των χρηματοδοτικών εργαλείων και της συνέργειας μεταξύ του πρωτογενούς τομέα, των επιστημών και των επιχειρήσεων.

Στην Θεσσαλία, όπου παράγεται το 10% της αγροτικής παραγωγής, το 17% των βοοειδών, το 22% των χοίρων, και το 13% της αιγοπροβατοτροφίας της Ελλάδας, τα βασικά συμπεράσματα-μηνύματα που εξέπεμψαν οι ομιλητές του συνεδρίου, συνοψίζονται σε πέντε ενότητες.

Α) Κλίμα-έδαφος-καλλιέργειες

Απαραίτητη η επικαιροποίηση του εδαφολογικού χάρτη της χώρας και η επαναστελέχωση των Ινστιτούτων Χαρτογράφησης και Ταξινόμησης Εδαφών. Επιτακτική η ανάγκη μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για την αντιμετώπιση των ακραίων καιρικών φαινομένων. Από τα 5 εκατ. στρέμματα, η διάβρωση και υποβάθμιση του εδάφους έχει οδηγήσει σε ερημοποίηση την ανατολική πεδιάδα (750.000 στρ. στο Νομό Λάρισας και 1,2 εκατ. στρ. στη Θεσσαλία)

Οι 4 μεγάλες καλλιέργειες (καλαμπόκι, βαμβάκι, σκληρό σιτάρι και ηλίανθος), συνεχίζουν και μπορούν να είναι βιώσιμες. Σχεδόν ανύπαρκτη η εξέλιξη των θερμοκηπίων στην Ελλάδα, συγκριτικά με την Τουρκία και τα Βαλκάνια. Αναγκαία η επέκταση των καλλιεργειών υπό κάλυψη (θερμοκηπίων – διχτυοκηπίων) για την κάλυψη της ζήτησης λαχανικών –ειδικά το καλοκαίρι- λόγω τουρισμού.

Η ελληνική λαχανοκομία κερδίζει συνεχώς αγορές στο εξωτερικό με μεγάλα περιθώρια επέκτασης. Η βιολογική παραγωγή κηπευτικών αποτελεί τομέα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αλλά και σημαντικές προοπτικές για τη Θεσσαλία. Η καλλιέργεια σόγιας συγκαταλέγεται σε αυτές.

Οι θερμοκηπιακές καλλιέργειες μπορούν να είναι πρότυπο κυκλικής οικονομίας και καινοτομίας. Αναλόγως της μονάδας προσφέρουν λύσεις επάλληλων καλλιεργειών, επαναχρησιμοποίηση των απορροών των υδροπονικών καλλιεργειών, αξιοποίηση υγρών αποβλήτων για καλλιέργεια μκροφυκών, χρησιμοποίηση αυτών για παραγωγή βιοντίζελ και συμπληρωμάτων ιχθυοτροφών κά.

Β) Ζωικό κεφάλαιο-γαλακτοπαραγωγή-ιχθυοκαλλιέργειες

Η προβατοτροφία πρέπει να εκλαμβάνεται ως ενιαίο σύνολο με τη φυτική παραγωγή.

Το 75% των νοσημάτων του ανθρώπου που έχουν αναδυθεί τις τελευταίες δεκαετίες προέρχονται από τα ζώα. Το 2017 στην Ελλάδα πουλήθηκαν 143 τόνοι αντιμικροβιακών για ανθρώπινη χρήση και 117 τόνοι για χρήση σε ζώα (212.6 mg/kg βιομάζας και 93.9 mg/kg βιομάζας, αντίστοιχα).

Το βελτιωμένο ΑΡΤΕΜΙΣ 2.0 είναι η απάντηση στην ολοκληρωμένη ψηφιοποίηση της αλυσίδας του ελληνικού και εισαγόμενου γάλακτος. Βασίζεται σε υπερσύγχρονες τεχνολογίες, έχει περιορίσει τις ελληνοποιήσεις και έχει βελτιώσει την αυτοματοποίηση με συνολικό όφελος στην αλυσίδα του γάλακτος άνω των 144 εκατ. €.

Στις ιχθυοκαλλιέργειες το Process Analytical Technology σήμερα καταγράφει την φρεσκότητα, την μικροβιακή δραστηριότητα, την προέλευση, την αυθεντικότητα και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των αλιευμάτων.

Γ) Τεχνολογίες-εξαγωγές

Η αύξηση των εξαγωγών προϋποθέτει πιστοποιημένα προϊόντα και επένδυση των εταιρειών σε υψηλές τεχνολογίες.

Η ευφυής διαχείριση της Centaur (μέτρηση παραγωγής, παρακολούθηση αποθηκευμένων προϊόντων, ιχνηλασιμότητα, πρόληψη ασθενειών, πλάνο απεντομώσεων, συστήματα αερισμού κά) δίνουν σημαντικά οφέλη στον παραγωγό, στη βιομηχανία και στον τελικό καταναλωτή.


Η ευφυής γεωργία συντελεί στην μέτρηση εδαφικών και φυτικών δεικτών, υποστηρίζοντας τον παραγωγό στην ορθή διαχείριση του αγρού, στην ποιοτική παραγωγή και στην ανάλυση του κύκλου ζωής των προϊόντων. Περαιτέρω συμβάλει στην ορθολογική εφαρμογή λιπάσματος, στη βέλτιστη άρδευση και στην ολοκληρωμένη φυτοπροστασία.


Το σήμα ποιότητας πρέπει να εκλαμβάνεται ως προαπαιτούμενο για την πώληση αγροτικών προϊόντων, αλλά και διαβατήριο για την διακίνησή τους από τον παραγωγό στον  καταναλωτή. Το AFQ αποτελεί όπλο πιστοποίησης στα χέρια των παραγωγών και στην προστιθέμενη αξία των προϊόντων.

Δ) Υδάτινοι πόροι

Το υδατικό έλλειμμα και η προσαρμογή στις συνθήκες της κλιματικής αλλαγής επιτάσσει την αύξηση του υδατικού δυναμικού, την κατασκευή νέων ταμιευτήρων και λιμνοδεξαμενών εντός της λεκάνης του Πηνειού ποταμού, τη μερική εκτροπή του Αχελώου, την αναδιάρθρωση καλλιεργειών, την βελτίωση των υφιστάμενων δικτύων μεταφοράς και διανομής νερού.

Απαραίτητη η τεχνική καθοδήγηση των αγροτών από επιστήμονες για την ορθή χρήση του νερού (δημιουργία Γραφείων άρδευσης). Χρέωση του νερού σύμφωνα με τον καταναλισκόμενο όγκο, αυστηρός έλεγχος στην αδειοδότηση νέων γεωτρήσεων και στη λειτουργία των υφισταμένων, εισαγωγή του περιβαλλοντικού τέλους και του κόστους χρήσης φυσικών πόρων.

Το «ΥΔΩΡ 2.0» του ΥΠΑΑΤ αφορά σε μεγάλες και μεσαίες εγγειοβελτιωτικές παρεμβάσεις (χρηματοδοτούμενες από το ΠΑΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης και ΣΔΙΤ) ώστε να εξασφαλίζεται η ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων.

 

Ε) Παραγωγοί-επιχειρηματικότητα

Ο σύγχρονος αγρότης οφείλει να δει τον εαυτό του ως επιχειρηματία, να επενδύσει στη μαγική λέξη «συνέργειες», και να λογίζει ότι η χρηματοδότηση της ΕΕ (αν και σήμερα δεδομένη), θα εισάγει προϋποθέσεις και θα βαίνει μειούμενη. Η ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού πρέπει να αποτελεί εθνικό στόχο. Σήμερα το 65% των αγροτών είναι άνω των 50 ετών, το 29% μεταξύ 35-50 ετών και μόνο το 6% μεταξύ 20-35 ετών.

Η γνώση και η καινοτομία στην Ελλάδα δεν υστερεί. Αντίθετα εκεί που υπάρχει σημαντική υστέρηση, είναι η μεταφορά γνώσης. Ισχυρή σύσταση η αναδιανομή των διαθέσιμων πόρων για την εκπαίδευση των αγροτών και η κατάργηση των ιστορικών δικαιωμάτων.


Η παγκοσμιοποίηση και οι διεθνείς συμφωνίες για την παραγωγή και διάθεση αγροτικών προϊόντων επιβάλουν την προσαρμογή των αγροτικών εκμεταλλεύσεων σε σύγχρονες επιχειρήσεις που παράγουν ασφαλή ποιοτικά προϊόντα με ταυτόχρονη προστασία του περιβάλλοντος.


Τα χρηματοδοτικά εργαλεία που έχει στη διάθεση του ο παραγωγός σήμερα είναι υπεραρκετά. Η ΕΤΕ, είτε απευθείας, είτε συνδυαστικά με το ταμείο εγγυήσεων, το ΕΙF, το Ταμείο Ανάκαμψης, παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις για κάθε επίπεδο εκμετάλλευσης.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας ανακοίνωσε ότι για φωτοβολταϊκά μέχρι 100KWh, οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες θα λαμβάνουν τιμή 0,80€/KWh, έναντι των ≈0,62€/KWh που ισχύει σε άλλες  περιπτώσεις. Ο αγροδιατροφικός τομέας βρίσκεται στην προτεραιότητα των Επιμελητηρίων της Θεσσαλίας. Μάλιστα ο συνδυασμός αγροδιατροφή και τουρισμός δίνουν σοβαρά πολλαπλασιαστικά οφέλη.

You might also like