“Κεφαλλήνες Τυροκόμοι”  της Σωτηρούλα Γονατά- Μουστάκη

Εξαιρετική έκδοση για την τυροκομία στην Κεφαλονιά

Η Κεφαλονιά διαθέτει ζηλευτή κτηνοτροφική και τυροκομική παράδοση αιώνων και θεωρείται ένα ‘ζωντανό’ και ‘διαρκές’ σχολείο τυροκομικής τέχνης καθώς εκεί έχουν γεννηθεί, έχουν ζήσει κι έχουν διαπρέψει παράγοντας εκλεκτά τυριά μερικοί από τους πρωτεργάτες της ελληνικής τυροκομίας. Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι περί το 1860 στο νησί εκτρέφονταν κοντά στα 90.000 αιγοπρόβατα.

 

Όπως μας πληροφορεί η Σ. Γονατά- Μουστάκη, εγγονή τυροκόμου και η ίδια κι εργαζόμενη για χρόνια σε τυροπωλείο, οι κάτοικοι της Κεφαλονιάς άρχισαν να ασχολούνται συστηματικά με την τυροκομία μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο αν και σε εκλογικούς καταλόγους του 1910 ανακαλύπτει κανείς ότι ορισμένοι Κεφαλονίτες εκείνης της εποχής δηλώνουν ‘τυροκόμοι’ ως κύριο επάγγελμα. Για πολλά χρόνια όμως η τυροκομία δεν ήταν αποκλειστικό επάγγελμα για τους κατοίκους της Κεφαλονιάς που μοίραζαν τον χρόνο τους και σε άλλες δραστηριότητες όπως η γεωργία, για να εξασφαλίζουν σταθερό ετήσιο εισόδημα.

Με επίκεντρο της τυροκομίας την Πύλαρο στα βόρεια του νησιού, οι μάστοροι της Κεφαλονιάς έγιναν γρήγορα γνωστοί σε όλα τα Βαλκάνια παράγοντας φέτα, κεφαλοτύρι, μυζήθρα, πρέντζα (από τρίμματα μυζήθρας και φέτας που μένουν στο βαρέλι), βούτυρο και κασέρι. Σύμφωνα με στοιχεία της συγγραφέως, οι κορυφαίοι τυρέμποροι της Κεφαλονιάς εξήγαγαν τα προϊόντα τους στην Αλβανία, την Σερβία και την Ιταλία, απασχολούσαν δεκάδες εργαζόμενους και διέθεταν γραφεία σε άλλες ελληνικές πόλεις όπως η Πρέβεζα, το Αιτωλικό, η Κέρκυρα, ο Πειραιάς κ.ά.

Η συγγραφέας παρουσιάζει στα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου της σημαντικά ιστορικά στοιχεία για την τυροκόμιση στον ελλαδικό χώρο, διαδικασία που ανάγεται όπως είναι γνωστό στα ομηρικά χρόνια, παρακολουθεί την εξέλιξή της μέχρι το Βυζάντιο και συνεχίζει με ιστορικές αναφορές που φτάνουν μέχρι τις μέρες μας. Ξεχωριστά κεφάλαια του βιβλίου είναι αφιερωμένα στην παρουσίαση της τοπικής κτηνοτροφίας,  των κορυφαίων τυριών του νησιού και τον τρόπο παρασκευής τους.

Παράλληλα ανθολογεί ορισμένους από τους εμβληματικούς τυροκόμους του νησιού, γνώριμοί της μάλιστα ορισμένοι εξ αυτών και παρουσιάζει βιογραφικά στοιχεία τους καθώς και πλούσιο φωτογραφικό υλικό που της παραχώρησαν οι τυροκόμοι αυτοί. Αξίζει να σημειώσουμε πως το κείμενο της Σ. Γονατά- Μουστάκη υποστηρίζεται από πλούσιο αρχειακό υλικό.

Αυτό όμως που κάνει την παρούσα έκδοση εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι το ογκώδες «Μητρώον Εκδόσεως Βιβλιαρίων Υγείας και Εργασίας Μελών Συνδέσμου Κεφαλλήνων Τυροτεχνιτών και Τυρεργατών»  που καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της έκδοσης. Η φωτογραφική αναπαραγωγή του Μητρώου, ένα ανεκτίμητης αξίας ιστορικό τεκμήριο του νησιού, μας εισάγει στον υπέροχο κόσμο της Κεφαλονίτικης τυροκομίας. Οι πρώτες εγγραφές στο συγκεκριμένο Μητρώο αρχίζουν  το 1939 ενώ η τελευταία από τις περίπου 700 εγγραφές προσωπικών στοιχείων γίνεται το 1966. Στο Μητρώο πέρα από τα στοιχεία των μελών περιλαμβάνονται φωτογραφίες των περισσοτέρων αλλά και αναφορές στο τόπο κατοικίας τους- ένα μοναδικό υλικό που διέσωσε και αναπαράγει η συγγραφέας.

Η Σωτηρούλα Γονατά- Μουστάκη είναι ερευνήτρια της Κεφαλονίτικης ιστορίας και συγγραφέας η οποία έχει τιμηθεί  από την Ακαδημία Αθηνών. Αυτό είναι το δεύτερο βιβλίο της για την τυροκομία στο νησί του ιονίου, καθώς το 2002 είχε κυκλοφορήσει το βιβλίο της ‘Πυλαρινή Τυροκομία’.


Κεφαλλήνες Τυροκόμοι

Σωτηρούλα Γονατά- Μουστάκη

Αγία Ευφυμία 2016

You might also like