Το Dairy News συνάντησε στην Αθήνα την Σταυρούλα Γιαννουκά, κτηνοτρόφο και τυροκόμο από την Λέρο, και γεύτηκε τα υπέροχα προϊόντα της. Η συζήτηση που είχαμε μαζί της αποκαλύπτει ότι πίσω από μερικά διαλεχτά τυριά υπάρχει πάντα αρκετή και κουραστική δουλειά, στον στάβλο και το τυροκομείο.
Συνέντευξη & φωτογραφίες: Θανάσης Αντωνίου
Η κτηνοτρόφος και τυροκόμος Σταυρούλα Γιαννουκά από την Λέρο είναι ‘σκληρό καρύδι’. Μοιράζει την επαγγελματική ζωή της ανάμεσα στα αιγοπρόβατα που εκτρέφει και το τυροκομείο της και παράγει μικρή γκάμα τυριών, τα οποία σιγά- σιγά βρίσκουν τον δρόμο τους προς αγορές έξω από το νησί. Η συνάντησή μας έγινε στο πλαίσιο της έκθεσης Food Expo 2025, στο Metropolitan Expo, στα Σπάτα, όπου συμμετείχε στο περίπτερο των παραγωγών από τα Δωδεκάνησα.
Υπάρχει γάλα;
Η πρώτη και μεγάλη έγνοια της είναι ασφαλώς η εξασφάλιση της πρώτης ύλης. Παρά το γεγονός ότι διαθέτει δικό της κοπάδι 130 αιγοπροβάτων, συνεργάζεται και με κτηνοτρόφους του νησιού, καθώς το γάλα αρχίζει να λιγοστεύει στην Λέρο, όπως άλλωστε συμβαίνει σε αρκετά νησιά του Αιγαίου Πελάγους.
«Είναι δύσκολο να βρεις γάλα στο νησί. Γενικά, το πρόβλημα του γάλακτος πανελλαδικά ξεκινάει από την υψηλή τιμή των ζωοτροφών, από εκεί περνάμε στο πρόβλημα που υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια με τα εργατικά χέρια και πάμε κατόπιν στα τελευταία προβλήματα με τις ζωονόσους. Ευτυχώς, στα Δωδεκάνησα είχαμε τακτικούς ελέγχους και δεν αντιμετωπίσαμε πρόβλημα» μας λέει η Στ. Γιαννουκά.
Το τυροκομείο της έχει τη δυνατότητα να επεξεργαστεί μέχρι και 3 τόνους γάλα ημερησίως και παράγει φρέσκια μυζήθρα, ανθότυρο, νωπό τυρί, τυρί με βότανα της Λέρου (ρίγανη και θρούμπι), τυρί σε κρασί, τυρί κατσικίσιο με μούστο, ένα προϊόν το οποίο βραβεύτηκε, τυρί με σχινόκαρπο, το οποίο είναι το πιο ευπώλητο από τα τυριά που παράγονται στο τυροκομείο της κ.ά.
Το τυροκομείο της Σταυρούλας Γιαννουκά βρίσκεται σε ιδιόκτητο χώρο και είναι πλήρως ηλεκτροδοτημένο. «Για μένα τα πράγματα είναι, ευτυχώς, εύκολα. Οι άλλοι παραγωγοί όμως συνεχίζουν να παλεύουν με τα προβλήματα» μας λέει κι εξηγεί: «Μπορεί το Υπουργείο να έχει προχωρήσει κάποιες διαδικασίες αδειοδοτήσεων, εντούτοις οι άνθρωποι οι οποίοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία και την τυροκομία είναι μεγάλης ηλικίας και δε θέλουν να το πάνε… παρακάτω. Συχνά, μένουν σε αυτά που ξέρουν εδώ και π.χ. 50 χρόνια. Κι εκεί βρίσκεται το πρόβλημα».
Εκτροφή και τυροκόμηση
Η ίδια ανήκει σε αυτούς που θέλουν να εξελίξουν τη δουλειά τους, που θέλουν να δουν τα ποιοτικά και πιστοποιημένα προϊόντα τους να πηγαίνουν όλο και πιο μακριά στην αγορά. Η κτηνοτροφική παραγωγή είναι ένας… μπελάς η ίδια όμως δεν σκοπεύει να τα παρατήσει. Η ίδια καταφέρνει να συνδυάζει με κόπο την εκτροφή και την τυροκόμιση καθώς «φροντίζουμε το διάστημα που έχουμε παραγωγή τυριών να πάρουμε έναν άνθρωπο, ώστε να μάς βοηθάει και να μένει αυτός περισσότερο στα ζώα, για να ασχοληθώ λίγο περισσότερο με το τυροκομείο».
Η διανομή των προϊόντων της γίνεται σε καταστήματα delicatessen στην Αθήνα, ενώ έχει ήδη και τις πρώτες προτάσεις για εξαγωγές, προτάσεις τις οποίες μελετάει αυτή τη στιγμή, προκειμένου να δει αν θα μπορέσει να ανταποκριθεί. Το ζήτημα αυτό θα το αναλάβουν οι δύο κόρες της, οι οποίες έχουν μπει κι αυτές στην παραγωγή.
Φέρνουμε τη συζήτηση στο ζήτημα των τιμών στα τυριά, τα οποία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ακριβά στην Αθήνα, παρά τη μερική ύφεση στις τιμές του γάλακτος σε επίπεδο παραγωγού. «Από πού να ξεκινήσω; Οι τιμές από το γάλα μέχρι την ενέργεια και από τις ζωοτροφές μέχρι τα υλικά συσκευασίας αυξάνονται. Οι παραγωγοί είναι αναγκασμένοι να αυξήσουν τιμές, για να μπορέσουν να καλύψουν το αυξημένο κόστος παραγωγής» μας λέει.
Η Σταυρούλα Γιαννουκά λειτουργεί από το καλοκαίρι του 2025 κατάστημα λιανικής πώλησης τυροκομικών στην Λέρο.