Ο Δήμος Αμοργού και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο ‘τρέχουν΄ ένα πρόγραμμα για την ανάπτυξη της προβατοτροφίας στην Αμοργό, έργο το οποίο επιχειρεί να οργανώσει σε μια πιο ‘επαγγελματική’ βάση τον πλούτο της πρωτογενούς παραγωγής στο νησί.
Ρεπορτάζ: Θανάσης Αντωνίου
Το έργο έχει τίτλο «Σχέδιο ορθολογικής διαχείρισης προβατοτροφίας Αμοργού: αναβάθμιση βοσκοτόπων, βελτίωση του παραγωγικού συστήματος και γενετική περιγραφή του αυτόχθονος πληθυσμού προβάτων», το χρηματοδοτεί ο Δήμος Αμοργού και υλοποιείται σε συνεργασία με μέλη του Τμήματος Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής του Γεωπονικού.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει αναβίωση καλλιεργειών που εγκαταλείφθηκαν στο παρελθόν για την παραγωγή ζωοτροφών, επιστημονική μελέτη του ζωικού κεφαλαίου για να αναδειχθούν τα ιδιαίτερα, διαφοροποιημένα χαρακτηριστικά του, και στήριξη προς τους παραγωγούς προκειμένου να υιοθετήσουν ένα βιώσιμο μοντέλο κτηνοτροφίας που θα στρέψει την προσοχή προς την επεξεργασία του γάλακτος χωρίς όμως να αφήσει την κρεατοπαραγωγή που έχει κι αυτή την αξία της στο Κυκλαδίτικο νησί.
Η πρωτογενής παραγωγή
Το ζωικό κεφάλαιο της Αμοργού ξεπερνάει τα 18.000 ζώα, αρκετά από αυτά όμως ζουν σχεδόν ανεξέλεγκτα όπως άλλωστε συμβαίνει σε αρκετά νησιά του Αιγαίου χωρίς δομημένες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
Οι επαγγελματίες κτηνοτρόφοι κυμαίνονται μεταξύ 50-60 άτομα ενώ οι πραγματικά μεγάλοι, αυτοί δηλαδή που διαθέτουν μερικές εκατοντάδες ζώα – 500 ή 600 ζώα ο καθένας τους- δεν είναι περισσότεροι από τα δάκτυλα ενός χεριού.
Επαγγελματίες τυροκόμοι δεν υπάρχουν στην Αμοργό όπως δεν υπάρχει επίσημο, αδειοδοτημένο τυροκομείο, υπάρχουν όμως δεκάδες κτηνοτρόφοι που τυροκομούν το γάλα που παράγουν σε οικοτεχνίες. Παράγεται μαλακό τυρί ‘μαλάκα’ και αλατισμένη ξινομυζήθρα, γραβιέρα και ξερή μυζήθρα και μικρή ποσότητα ξινότυρου.
Απόκτηση υγειονομικού πιστοποιητικού
Η διαδικασία για την απόκτηση υγειονομικού πιστοποιητικού, με το οποίο οι κτηνοτρόφοι της Αμοργού μπορούν να επεξεργαστούν το γάλα τους και να παράξουν τυροκομικά προϊόντα με δυνατότητα εμπορίας τους, περνάει από την Κτηνιατρική Υπηρεσία στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και την Πάρο.
Η διαδικασία προϋποθέτει σε πρώτη φάση αιμοληψία από το κοπάδι προκειμένου να διακριβωθεί ότι η συγκεκριμένη εκμετάλλευση είναι ελεύθερη μελιταίου πυρετού. Οι αιμοληψίες μπορούν να γίνουν είτε από το προσωπικό της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας είτε από τον κτηνίατρο εκτροφής που εδρεύει στο νησί. Όπως μας ενημέρωσαν η αιμοληψία γίνεται κάθε χρόνο.
Όταν το κοπάδι είναι ‘αγνώστου καθεστώτος’, δηλαδή δεν έχει γίνει αιμοληψία άλλη φορά, τότε η αιμοληψία γίνεται στο σύνολο των ζώων του κοπαδιού. Τον επόμενο χρόνο επαναλαμβάνεται η καθολική αιμοληψία ενώ τον τρίτο χρόνο αίμα λαμβάνεται από το 75% των ζώων.
«Κι αυτό βέβαια εφόσον ο κτηνοτρόφος δεν βάλει νέα ζώα στο κοπάδι του τα οποία είναι ‘αγνώστου καθεστώτος’ όσο αφορά τον μελιταίο» μας επεσήμαναν από τη σχετική υπηρεσία.
Σκοπός του έργου είναι η μεταφορά επιστημονικής γνώσης και τεχνογνωσίας στους προβατοτρόφους της Αμοργού οι οποίοι δεν έχουν εκσυγχρονιστεί στον βαθμό άλλων συναδέλφων τους στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Παράλληλα το έργο θα δώσει έμφαση στη βελτίωση της διατροφής και της διαχείρισης των ζώων, στην αξιοποίηση και προστασία των βοσκοτόπων, τη διατήρηση και γενετική διαχείριση του αυτόχθονος πληθυσμού και την ανάδειξη νέων προοπτικών παραγωγής και μεταποίησης- βάση θα δοθεί στην οικοτεχνική τυροκόμηση η οποία ταιριάζει απόλυτα στα μεγέθη και τις συνθήκες της γαλακτοπαραγωγής στο νησί.
Αμνοερίφιο Αμοργού
Αξίζει να αναφέρουμε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία πιστοποίησης για το Αμνοερίφιο Νάξου και Αμοργού, διαδικασία την οποία ‘τρέχει’ η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Στόχος της προσπάθειας είναι να δημιουργηθεί μια πιστοποίηση η οποία θα ‘θωρακίσει’ το προϊόν.
Η συγκεκριμένη διαδικασία έχει ξεκινήσει εδώ και τρία χρόνια κι εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια για την πιστοποίηση προϊόντων σε όλες τις Κυκλάδες.
Δράσεις στην Αμοργό
- Γενετική περιγραφή και ταυτοποίηση αυτόχθονων προβάτων με σύγχρονες γονιδιωματικές προσεγγίσεις.
- Αποτύπωση και αξιολόγηση του ζωικού κεφαλαίου και σύνταξη σχεδίου ορθολογικής διαχείρισης για βιωσιμότητα και περιβαλλοντική προστασία.
- Αξιολόγηση φέρουσας ικανότητας βοσκοτόπων και προτάσεις ορθής διαχείρισης/βελτίωσης.
- Ενημέρωση για απαιτήσεις ίδρυσης οικοτεχνικού τυροκομείου.
- Κατάρτιση προβατοτρόφων (διατροφή, βοσκότοποι, ζωοτεχνία, γενετική διαχείριση, ποιότητα προϊόντων).