Kinga Adamaszwili, EDA: «Στηριζόμαστε στην επιστήμη και σε δεδομένα για να πείσουμε»

Ανησυχεί για τη μείωση της κατανάλωσης ορισμένων γαλακτοκομικών προϊόντων αλλά είναι αισιόδοξη για το μέλλον του κλάδου εν συνόλω. Ασκώντας την τέχνη του «quality lobbing» στην καρδιά της Ευρωπαϊκή Ένωσης, τις Βρυξέλλες, η Κίνγκα Ανταμασβίλι υπερασπίζεται τα συμφέροντα των επεξεργαστών γάλακτος χωρίς φυσικά να ξεχνάει τον Ευρωπαίο καταναλωτή.

Συνέντευξη & φωτο: Θανάσης Αντωνίου

 

H Πολωνογεωργιανή Κίνγκα Ανταμασβίλι (Kinga Adamaszwili ) είναι αναπληρώτρια γενική γραμματέας στην European Dairy Association (EDA), στις Βρυξέλες, όπου έχει την ευθύνη του Τμήματος Τροφίμων, Περιβάλλοντος και Υγείας. Στις αρχές Ιουνίου βρέθηκε στην Αθήνα ως ομιλήτρια στο Dairy Conference 2026 το οποίο διοργάνωσε η Boussias Events κι εκεί είχαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε μαζί της για μια σειρά θέματα που βρίσκονται ψηλά στη σύγχρονη ατζέντα του ευρωπαϊκού γαλακτοκομικού κλάδου. Η EDA είναι γνωστή την Ευρώπη ως μια ένωση ισχυρών βιομηχανιών επεξεργασίας γάλακτος, μέλη της οποίας είναι εθνικές ενώσεις γαλακτοβιομηχανιών κι όχι μεμονωμένες εταιρείες. Σήμερα τη συγκροτούν εθνικές ενώσεις από 20 κράτη μέλη και δύο μη μέλη της ΕΕ (Γεωργία και Ηνωμένο Βασίλειο).

«Αντιπροσωπεύουμε περίπου το 95% της κοινοτικής βιομηχανίας επεξεργασίας γάλακτος κι όπως αντιλαμβάνεστε έχουμε ισχυρή φωνή στον γαλακτοκομικό τομέα. Παράλληλα συμμετέχουμε σε όλα τα σχετικά ευρωπαϊκά fora κι έτσι μας δίνεται η ευκαιρία να συνομιλούμε απευθείας με Ευρωπαίους πολιτικούς, κανονιστικές αρχές και με ανθρώπους που λαμβάνουν αποφάσεις» μας εξηγεί. Κι αφού η πολιτική και οι πολιτικοί είναι στον ‘δρόμο’ της δεν μπορούμε παρά να ξεκινήσουμε από αυτούς.

Dairy News | Κυρία Ανταμασβίλι, σας ακούν οι πολιτικοί;

Κίνγκα Ανταμασβίλι | Αυτή είναι μια καλή ερώτηση! Εξαρτάται, θα έλεγα σε πρώτη φάση. Η αλήθεια είναι ότι οι σχέσεις μας με τους πολιτικούς έχουν βελτιωθεί πολύ τα τελευταία χρόνια διότι οι σχέσεις μας εξαρτώνται από τις προτεραιότητες των πολιτικών και ειδικά της Κομισιόν. Η προηγούμενη Κομισιόν ήταν πολύ αφοσιωμένη στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα αλλά έχουν αλλάξει πολλά από τότε. Η πανδημία του κορωνοϊού μας έδειξε ότι πρέπει να συγκεντρωθούμε στην ανθεκτικότητας που έχει η εφοδιαστική αλυσίδα των τροφίμων στην Ευρώπη. Από την άλλη πλευρά, ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας κι οι άλλοι που ακολούθησαν βεβαίως, αλλά και το πολύ ασταθές πολιτικό περιβάλλον στις ΗΠΑ μάς έκαναν να καταλάβουμε ότι ζούμε σε μια τελείως διαφορετική πραγματικότητα από αυτή που είχαμε παραδοσιακά συνηθίσει.

 

Αντιλαμβάνονται οι Βρυξέλες ότι βρισκόμαστε πλέον σε έναν άλλον κόσμο;

Ο αγροδιατροφικός κλάδος είναι ιδιαίτερα προσκολλημένος στην παράδοση και στο πώς είχαν τα πράγματα εδώ και πολλά χρόνια αλλά η πραγματικότητα μάς χτυπάει με σκληρό τρόπο κι αν θέλουμε να επιβιώσουμε θα πρέπει να προσαρμοστούμε. Πληθωρισμός, υψηλές τιμές πρώτων υλών και τελικών προϊόντων, αστάθεια στις εφοδιαστικές αλυσίδες είναι κάποια από τα στοιχεία της νέας πραγματικότητας.

Οπότε, ένας θεσμικός παράγοντας όπως εσείς, τι περιμένετε από την ΕΕ;

Πρώτα απ’ όλα, σε κάθε επικοινωνία μας με τις κοινοτικές αρχές τονίζουμε αυτό το οποίο αποκαλούμε ‘license to produce’, την αναγνώριση δηλαδή ότι τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι ένας από τους βασικούς κλάδους τροφίμων, κλάδος υψηλής διατροφικής αξίας, με προϊόντα που περιέχουν όλα τα αναγκαία για την ανάπτυξη του ανθρώπου στοιχεία και για όλα τα πληθυσμιακά κοινά, εξαιρετικά όμως σημαντικά για τα παιδιά, τους εφήβους και τους ηλικιωμένους. Ξέρετε, τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι μια από τις σχετικά λίγες κατηγορίες προϊόντων που οι γιατροί συμβουλεύουν να καταναλώνουμε κάθε μέρα.

Επιτυγχάνεται αυτό;

Δυστυχώς αυτό που βλέπουμε είναι ότι η κατανάλωση δεν είναι στο επίπεδο που θα έπρεπε.

Σε κάποια προϊόντα όμως υπάρχει αύξηση…

Εξαρτάται για ποια προϊόντα μιλάμε: στο φρέσκο γάλα υπάρχει μείωση της κατανάλωσης. Στα τυριά και στο γιαούρτι υπάρχει αύξηση ειδικά σε κάποια ηλικιακά γκρουπ. Δυστυχώς βλέπουμε ότι η θέση του γάλακτος στο σύγχρονο διαιτολόγιο καταλαμβάνεται από άλλα ροφήματα, όχι μόνο από τις φυτικές απομιμήσεις του γάλακτος – οι οποίες είναι αρκετά ακριβές. Αυτό έχει αναμφίβολα επίδραση στη δίαιτα των παιδιών και μάλιστα πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι κάποια απαραίτητα συστατικά για τον ανθρώπινο οργανισμό βρίσκονται σε μεγάλη ανεπάρκεια ειδικά στα νεαρά κορίτσια- είναι το άμεσο αποτέλεσμα της πτώσης στην κατανάλωση φρέσκου γάλακτος σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες.

Ακούμε συχνά ότι ‘καταναλώνουμε πολλά ζωικά προϊόντα κ.ά.’

Αυτή είναι μια απόλυτα λανθασμένη άποψη. Εμείς ως EDA υποστηρίζουμε ότι οι πολίτες πρέπει να καταναλώνουν ζωικά προϊόντα με βάση τις ιατρικές συστάσεις και σας πληροφορώ ότι σε κάποιες χώρες και σε κάποια ηλικιακά γκρουπ η κατανάλωση είναι πιο χαμηλή από τις συστάσεις των επιστημόνων.

Συνεργάζεστε με επιστημονικά ιδρύματα;

Συνεργαζόμαστε με επιστήμονες σε μόνιμη βάση κι έχουμε συνεχή επαφή με εργαστήρια και ινστιτούτα, τόσο για αμιγώς επιστημονικά ζητήματα όσο και για τη συλλογή κι επεξεργασία βιομηχανικών κι εμπορικών δεδομένων, ειδάλλως δεν μπορούμε να είμαστε αξιόπιστοι ως διεθνής οργανισμός. Στην EDA έχουμε δημιουργήσει διάφορες ομάδες ειδικών στις οποίες συμμετέχουν ειδικοί από διάφορα κράτη μέλη, ομάδες που λειτουργούν ως συμβουλευτικά όργανα.

Τι είδους συμβουλές δίνουν;

Σε κάποιες περιπτώσεις αυτές οι ομάδες μάς παρέχουν κάποια εκτίμηση π.χ. για το όσο θα κοστίσει στη βιομηχανία ένας συγκεκριμένος κανονισμός που ζητάει ή προωθεί η Κομισιόν. Σε άλλες περιπτώσεις εξηγούν στους πολιτικούς οτι τα όρια που έχουν ορίσει στις συγκεντρώσεις ουσιών σε ένα προϊόν σε κάποια σημεία της Ευρώπη είναι δυνατόν ή δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν.

Τι γίνεται σε αυτή την περίπτωση;

Εμείς δεν πρόκειται ποτέ να βγούμε δημόσια και να φωνάξουμε ‘αυτό που κάνετε δεν είναι σωστό’ ή ‘δεν συμφωνούμε με το άλλο’. Εμείς στηριζόμαστε στην επιστήμη, χρησιμοποιούμε στοιχεία κι επεξεργασμένα δεδομένα κι αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να ‘ακουστούμε’.

 

Σε εθνικό επίπεδο, ποια είναι η συμβολή της EDA: Γιατί ο ρόλος της δεν είναι ιδιαίτερα γνωστός…

Κάνουμε ένα είδος quality lobbing εδώ και πολλά χρόνια με έδρα τις Βρυξέλες αλλά λειτουργούμε κατά τον ίδιο τρόπο αξιοποιώντας το δίκτυο των ενώσεων- μελών μας σε όλη την Ευρώπη. Μεταφέρουμε σε εθνικό επίπεδο ως επίσημο μήνυμα τις αποφάσεις που λαμβάνουμε συνολικά ως ευρωπαϊκή βιομηχανία. Σήμερα  είναι ιδιαίτερα σημαντικό τα μηνύματα αυτά να διαχυθούν όχι μόνο τις πρωτεύουσες των κρατών όπου βρίσκονται συνήθως οι έδρες των υπουργείων και της κυβέρνησης αλλά και στις τοπικές βιομηχανίες των κρατών μελών. Μόνο έτσι θα μεταφέρουμε σωστά και θα μεγεθύνουμε το μήνυμά μας. Έτσι, όταν οι υπουργοί των κρατών μελών συγκεντρώνονται στις Βρυξέλες για να ψηφίσουν τις νέες σημαντικές νομοθεσίες που αφορούν τον κλάδο μας, είναι ήδη ενημερωμένοι, έχει ήδη προηγηθεί διάλογος στην πρωτεύουσα του κράτους μέλους με την εθνική ένωση και τις εθνικές γαλακτοβιομηχανίες. Κάπως έτσι λειτουργούν τα πράγματα σε έναν ιδεατό κόσμο.

Πλην όμως…

Δυστυχώς σε διατροφικά ζητήματα και σε κανονισμούς υγείας δεν είναι πάντα εύκολο να έχουμε πρόσβαση στους διαμορφωτές της πολιτικής σε εθνικό επίπεδο, εδώ δεν γίνεται αυτό μερικές φορές ούτε στις Βρυξέλες…

Γιατί;

Ξέρετε, όταν καταπιανόμαστε με τεχνολογικά ζητήματα κι επιστημονικά θέματα, οι διαμορφωτές πολιτικής είναι πάρα πολύ πρόθυμοι να μας καλέσουν και να ζητήσουν τη γνώμη μας για το ένα ή το άλλο ζήτημα. Όταν όμως μπαίνουμε σε ζητήματα πολιτικών αποφάσεων – και η διατροφή είναι ένα άκρως πολιτικοποιημένο ζήτημα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες- η κατάσταση αλλάζει.

Τι εννοείτε; Δεν σας ακούν; 

Αποφάσεις οι οποίες χρήζουν αποδείξεων και δεδομένων συνήθως οι πολιτικοί έχουν την τάση να τις απλοποιούν και στο τέλος αυτός που υποφέρει είναι ο καταναλωτής που έχει λανθασμένη εντύπωση για το πόσο υγιεινά είναι προϊόντα μας. Συχνά ο καταναλωτής έχει τελείως διαφορετική αντίληψη από αυτή που ορίζει η επιστήμης της διατροφής. Είμαι διατροφολόγος, οπότε είμαι απολύτως βέβαιη ότι η επιστήμη θα αναδείξει τα επόμενα χρόνια ακόμα περισσότερα οφέλη από την κατανάλωση των γαλακτοκομικών προϊόντων,  σε σχέση με όσα ήδη γνωρίζουμε πολύ καλά σήμερα.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας γαλακτοκομικό;

Μου αρέσει το τυρί, λατρεύω τα τυριά πολλών ευρωπαϊκών κρατών. Κάποιος ομιλητής στο συνέδριο στην εδώ Αθήνα είπε ότι «η ποιότητα του ευρωπαϊκού τυριού δεν είναι διαπραγματεύσιμη» και συμφωνώ απολύτως με τη διαπίστωση αυτή.

Υπάρχει χώρα εκτός ΕΕ που να σας έχει εκπλήξει με το γαλακτοκομικό επίπεδό της; Η Νέα Ζηλανδία ίσως;

Δεν έχω πάει. Θα την επισκεφτώ αργότερα, μέσα στο 2026, για ένα γαλακτοκομικό συνέδριο που διεξάγεται εκεί. Πάντως κάθε φορά που ταξιδεύω ανακαλύπτω εξαιρετικά τυριά, υπέροχα προϊόντα παντού.

Οι ΗΠΑ;

Είναι μια πολύ μεγάλη και άκρως ανταγωνιστική αγορά κι έχουν κάνει μεγάλα βήματα τα τελευταία χρόνια. Αυτό που μας εντυπωσιάζει στις ΗΠΑ είναι το μέγεθος των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων αλλά αν μιλάμε για ποιότητα, κανείς δεν μπορεί να ‘χτυπήσει’ την ποιότητα των ευρωπαϊκών γαλακτοκομικών προϊόντων.

---

Η EDA σε αριθμούς

300.000: Άμεσες θέσεις εργασίας στη βιομηχανία των κρατών μελών

12.000: Παραγωγικά σημεία στα κράτη μέλη

530.000:  Οι συνεργαζόμενοι κτηνοτρόφοι στα κράτη μέλη

18 δισ.: Η συμμετοχή των γαλακτοκομικών στο εμπορικό ισοζύγιο της Ευρώπη