Βιώσιμη & ανθεκτική η μετακινούμενη κτηνοτροφία
Σε στενωπό όμως λόγω των μέτρων κατά της ευλογιάς- Εκδήλωση του Δικτύου Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων
Την ανάγκη στήριξης της μετακινούμενης κτηνοτροφίας, η οποία υποφέρει από το καλοκαίρι του 2024 λόγω των περιοριστικών μέτρων που έχει λάβει η ελληνική πολιτεία για λόγους βιοπροστασίας από την ευλογιά των προβάτων, τόνισαν οι συμμετέχοντες στην εκδήλωση του Δικτύου Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων, σήμερα στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, στην Αθήνα.
Με την εκδήλωση αυτή η χώρα μας συμμετέχει στις διεθνείς εκδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα φέτος για τον εορτασμό του Παγκόσμιου Έτους Μετακινούμενης Κτηνοτροφίας και Βοσκοτόπων, μια πρωτοβουλία της UNESCO για την ανάδειξη του ρόλου της ορεινής και της μετακινούμενης κτηνοτροφίας η οποία συνεχίζει ακάθεκτη, παραγωγική και απολύτως βιώσιμη σε πολλά σημεία του πλανήτη- και στη Μεσόγειο αλλά και στη χώρα μας.
Οικονομικά και κοινωνικά βιώσιμη
Σύμφωνα με τους επιστήμονες οι οποίοι παρουσίασαν εισηγήσεις κατά τη διάρκεια της σημερινής, πρώτης ημέρας του συνεδρίου, η μετακινούμενη κτηνοτροφία είναι ένα βιώσιμο και ανθεκτικό σύστημα πρωτογενούς παραγωγής. Δεν είναι ανταγωνιστικό με τις καλλιέργειες γιατί ασκείται σε διαφορετικά εδάφη, είναι κοινωνικά βιώσιμο διότι στηρίζει τις ορεινές κοινότητες ενώ είναι και οικονομικά βιώσιμο διότι προσφέρει εισόδημα σε περιοχές που υπάρχουν λιγοστές, ελάχιστες για την ακρίβεια, πηγές εισοδήματος.
Σχολιάζοντας την κατάσταση που επικρατεί τα τελευταία χρόνια στη μετακινούμενη κτηνοτροφία, η Βασιλική Λιάγκα, πρόεδρος του Δικτύου Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων και ομότιμη καθηγήτρια του Τμήματος Γεωπονίας του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδας (Θεσσαλονίκη), είπε ότι «είναι παράλογο να κλείνουμε τα ζώα σε στάβλους. Δύο χρόνια τώρα τα ορεινά χωριά υποφέρουν από την έλλειψη των κτηνοτρόφων κατά τη θερινή περίοδο. Δεν είναι ωραίο να βλέπουμε ορεινές κοινότητες χωρίς παρουσία κοπαδιών, χωρίς τον γνώριμο ήχο των κουδουνιών».
Η Β. Λιάγκα τόνισε ότι τις τελευταίες δεκαετίες έχουν χαθεί περίπου 3.000 εκτροφές μετακινούμενων κτηνοτρόφων και ουσιαστικά έχουν φύγει από τη συγκεκριμένη μορφή εκτροφής περίπου 1 εκατ. ζώα. «Έχει όμως αλλάξει και το προφίλ του κτηνοτρόφου τα χρόνια αυτά, καθώς π.χ. πολλοί πλέον κινούνται με τα αυτοκίνητά τους ενώ και η καθημερινότητά τους είναι διαφορετική».
Η ομότιμη καθηγήτρια πληροφόρησε τους συνέδρους ότι σε πρόσφατη έρευνα που πραγματοποίησε το Δίκτυο καταγράφτηκαν πολλοί μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι σε νεαρές ηλικίες 25-35 ετών οι οποίοι στο ερώτημα γιατί επέλεξαν ή γιατί συνεχίζουν σε αυτόν τον τρόπο εκτροφές απάντησαν απλά: «Κερδίζω χρήματα και μου αρέσει!».
Η Βίλλυ Φωτοπούλου διευθυντήρια Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς στο Υπουργείο Πολιτισμού στην παρέμβασή της θυμήθηκε ότι όταν η Ελλάδα κατέθεσε τον φάκελο για να περιληφθεί η μετακινούμενη κτηνοτροφία στον Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας, αντίστοιχο φάκελο είχαν καταθέσει μόνο δύο χώρες, η Ιταλία και η Αυστρία- η Ελλάδα ήταν η τρίτη χώρα- ενώ σήμερα 15 χώρες έχουν καταθέσει ανάλογους φακέλους για τη μετακινούμενη κτηνοτροφία στην επικράτειά τους.
Η Λίλιαν Καραλή, ομότιμη καθηγήτρια Περιβαλλοντικής και Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθήνας παρουσίασε στοιχεία για τις απαρχές της κτηνοτροφίας η οποία εντοπίζεται στο σημερινό Ιράκ το 9.000 π.Χ. καθώς εκεί αναβρέθηκαν οι πρώτες εκτροφές αιγών.
Το ίδιο διάστημα στον σημερινό ελλαδικό χώρο είχαν αναπτυχθεί συστήματα καλλιέργειας σιτηρών ενώ η ‘εισαγωγή’ αιγοπροβάτων που πραγματοποιήθηκε αργότερα εκτίναξε την οικονομία. Όσο για τις πρώτες καταγραφές μετακινούμενων κτηνοτρόφων αυτές ανάγονται στους Βυζαντινούς χρόνους.
Ο Αντώνιος Κομινάκης, Καθηγητής Γενετικής Βελτίωσης Αγροτικών Ζώων στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο τόνισε στη εισήγησή του ότι η Ελλάδα διαθέτει πολυμορφία συστημάτων εκτροφής, απολύτως λειτουργικών αλλά, δυστυχώς, η τάση είναι να δίνεται περισσότερη έμφαση στα εντατικά συστήματα τα οποία υποτίθεται πως θα λύσουν τα προβλήματα της ελληνικής κτηνοτροφίας.
«Ο χώρος των αυτοχθόνων φυλών τελεί υπό πίεση» είπε ο καθηγητής του Γεωπονικού και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «υπάρχει αρμονική σύζευξη των αυτόχθονων φυλών και της μετακινούμενης κτηνοτροφίας».
Το διήμερο του Δικτύου Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων, συνεχίζεται αύριος, Σάββατο 3 Οκτωβρίου στο Αμφιθέατρο του Γεωπονικού Παν/μίου , στην Αθήνα.